<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X39n0702"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 702 菩萨戒本笺要</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 702 菩萨戒本笺要</title> <author>明 智旭笺</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">39</idno>.<idno type="no">702</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2023-05-17 10:23:44 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">菩萨戒本笺要</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00395"> <charName>CBETA CHARACTER CB00395</charName> <mapping cb:dec="983435" type="PUA">U+F018B</mapping> <mapping type="unicode">U+22931</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[怡-台+龙]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00595"> <charName>CBETA CHARACTER CB00595</charName> <mapping cb:dec="983635" type="PUA">U+F0253</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9EA8</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[麸-夫+少]</value></charProp></char> <char xml:id="CB11462"> <charName>CBETA CHARACTER CB11462</charName> <mapping cb:dec="994502" type="PUA">U+F2CC6</mapping> <mapping type="unicode">U+22DE4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>摈</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[按-女+(眉-目+贝)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15081"> <charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName> <mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping> <mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-10-11T16:54:47"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X39.0702.0180a" n="0180a"/> <lb ed="X" n="0180a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">菩萨戒本经笺要</cb:mulu> <lb ed="X" n="0180a02"/><cb:docNumber>No. 702</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0180a03"/><lb ed="R061" n="0372a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>菩萨戒本经笺要</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0180a04"/> <lb ed="X" n="0180a05"/><lb ed="R061" n="0372a02"/><byline cb:type="other"><name role="" type="person">慈氏菩萨</name>说</byline> <lb ed="X" n="0180a06"/><lb ed="R061" n="0372a03"/><byline cb:type="other">北凉天竺三藏 昙无谶第二译</byline> <lb ed="X" n="0180a07"/><lb ed="R061" n="0372a04"/><byline cb:type="author">北天目藕益沙门 智旭 笺</byline> <lb ed="X" n="0180a08"/><lb ed="R061" n="0372a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0180a0801">〇大文为三。初归敬述意。二正列戒相。三结示宗 <lb ed="X" n="0180a09"/><lb ed="R061" n="0372a06"/>趣。初及第三。皆结集家所安。二正列戒相。出瑜 <lb ed="X" n="0180a10"/><lb ed="R061" n="0372a07"/>伽师地论菩萨地戒品中。谶师于地持论。<anchor xml:id="nkr_note_add_0180a1001" n="0180a1001"/><anchor xml:id="beg0180a1001" n="0180a1001"/>已<anchor xml:id="end0180a1001"/>先 <lb ed="X" n="0180a11"/><lb ed="R061" n="0372a08"/>译竟。今更译出别行。故称第二译也。</p> <lb ed="X" n="0180a12"/><lb ed="R061" n="0372a09"/><p xml:id="pX39p0180a1201">〇初中四。初归凭。二诫听。三喩赞。四劝持。</p> <lb ed="X" n="0180a13"/><lb ed="R061" n="0372a10"/><p xml:id="pX39p0180a1301">〇初归凭。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180a14"/><lb ed="R061" n="0372a11"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX39p0180a1401"><l>皈命卢舍那</l><l>十方金刚<persName>佛</persName></l><l>亦礼前论主</l> <lb ed="X" n="0180a15"/><lb ed="R061" n="0372a12"/><l>当觉慈氏尊</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0180a16"/><lb ed="R061" n="0372a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0180a1601">卢舍那。此翻净满。恶无不断。故净。善无不行。故满。 <lb ed="X" n="0180a17"/><lb ed="R061" n="0372a14"/>即修德究竟圆极。克证本性。具足三身。恒居报土。 <lb ed="X" n="0180a18"/><lb ed="R061" n="0372a15"/>乃菩萨戒之大和尙也。十方金刚<persName>佛</persName>者。金刚道後 <lb ed="X" n="0180a19"/><lb ed="R061" n="0372a16"/>证不壞性。亦是圆满报身。与卢舍那。一身一智慧。 <lb ed="X" n="0180a20"/><lb ed="R061" n="0372a17"/>力无畏亦然。各遍法界。无碍无杂。非一非异。乃菩 <lb ed="X" n="0180a21"/><lb ed="R061" n="0372a18"/>萨戒之同壇尊证也。慈氏尊者。梵称弥勒。于前则 <lb ed="X" n="0180a22"/><lb ed="R061" n="0372b01"/>为地论主。于後则次当作<persName>佛</persName>。乃菩萨戒之羯磨阿 <lb ed="X" n="0180a23"/><lb ed="R061" n="0372b02"/>阇梨也。将欲诵戒。故先皈命敬礼以求加被。</p> <lb ed="X" n="0180a24"/><lb ed="R061" n="0372b03"/><p xml:id="pX39p0180a2401">〇二诫听。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X39.0702.0180b" n="0180b"/> <lb ed="X" n="0180b01"/><lb ed="R061" n="0372b04"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgX39p0180b0101"><l>今说三聚戒</l><l>菩萨咸共听</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0180b02"/><lb ed="R061" n="0372b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0180b0201">只此重轻学处。能断诸恶。即是摄律仪戒。能成诸 <lb ed="X" n="0180b03"/><lb ed="R061" n="0372b06"/>善。即是摄善法戒。能益有情。即是摄众生戒也。</p> <lb ed="X" n="0180b04"/><lb ed="R061" n="0372b07"/><p xml:id="pX39p0180b0401">〇三喩赞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180b05"/><lb ed="R061" n="0372b08"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX39p0180b0501"><l>戒如大明灯</l><l>能消长夜暗</l><l>戒如真宝镜</l> <lb ed="X" n="0180b06"/><lb ed="R061" n="0372b09"/><l>照法尽无遗</l><l>戒如摩尼珠</l><l>雨物济贫穷</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0180b07"/><lb ed="R061" n="0372b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0180b0701">大明灯者。喩赞摄律仪戒。能断生死长夜一切恶 <lb ed="X" n="0180b08"/><lb ed="R061" n="0372b11"/>业愚惑暗也。真宝镜者。喩赞摄善法戒。能照<persName>佛</persName>地 <lb ed="X" n="0180b09"/><lb ed="R061" n="0372b12"/>一切功德智慧法也。摩尼珠者。喩赞摄众生戒。如 <lb ed="X" n="0180b10"/><lb ed="R061" n="0372b13"/>如意珠。能雨一切圣财。普济九界贫穷苦也。</p> <lb ed="X" n="0180b11"/><lb ed="R061" n="0372b14"/><p xml:id="pX39p0180b1101">〇四劝持。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180b12"/><lb ed="R061" n="0372b15"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX39p0180b1201"><l>離世速成<persName>佛</persName></l><l>唯此法为最</l><l>是故诸菩萨</l> <lb ed="X" n="0180b13"/><lb ed="R061" n="0372b16"/><l>应当勤护持</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0180b14"/><lb ed="R061" n="0372b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0180b1401">非離世。则不能度世。如岸上人。方可拯溺水人也。 <lb ed="X" n="0180b15"/><lb ed="R061" n="0372b18"/>故花严经普贤常行。亦名離世间品。離世乃下化 <lb ed="X" n="0180b16"/><lb ed="R061" n="0373a01"/>之本怀。成<persName>佛</persName>乃上求之夙愿。上求下化。唯此三聚 <lb ed="X" n="0180b17"/><lb ed="R061" n="0373a02"/>净戒为最。可不精勤护持哉。初归敬述意竟。</p> <lb ed="X" n="0180b18"/><lb ed="R061" n="0373a03"/><p xml:id="pX39p0180b1801">〇二正列戒相二。初明四重。二明四十一轻。</p> <lb ed="X" n="0180b19"/><lb ed="R061" n="0373a04"/><p xml:id="pX39p0180b1901">〇初中三。初总标。二别列。三结问。</p><p xml:id="pX39p0180b1914" cb:place="inline">〇今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180b20"/><lb ed="R061" n="0373a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0180b2001">诸大士。此四波罗夷法。是菩萨摩怛理迦。和合说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180b21"/><lb ed="R061" n="0373a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0180b2101">波罗夷。此翻弃罪。犯此罪者。永弃<persName>佛</persName>海边外故。又 <lb ed="X" n="0180b22"/><lb ed="R061" n="0373a07"/>翻极恶。正违勝妙善法故。又翻堕罪。堕在三涂受 <lb ed="X" n="0180b23"/><lb ed="R061" n="0373a08"/>苦故。又翻重罪。过恶深重。不易悔除故。摩怛理迦。 <lb ed="X" n="0180b24"/><lb ed="R061" n="0373a09"/>此云智母。善释诸法相義。能生智故。即指瑜伽师 <pb ed="X" xml:id="X39.0702.0180c" n="0180c"/> <lb ed="X" n="0180c01"/><lb ed="R061" n="0373a10"/>地论也。和合说者。同一住处。不相乖诤。乃可如法 <lb ed="X" n="0180c02"/><lb ed="R061" n="0373a11"/>诵戒也。</p><p xml:id="pX39p0180c0204" cb:place="inline">问。梵网具明十重。此胡仅列四重耶。答。 <lb ed="X" n="0180c03"/><lb ed="R061" n="0373a12"/>菩萨戒法。通乎七众。若优婆塞优婆夷。必<anchor xml:id="nkr_note_add_0180c0301" n="0180c0301"/><anchor xml:id="beg0180c0301" n="0180c0301"/>已<anchor xml:id="end0180c0301"/>先受 <lb ed="X" n="0180c04"/><lb ed="R061" n="0373a13"/>五戒。若沙弥沙弥尼。必<anchor xml:id="nkr_note_add_0180c0401" n="0180c0401"/><anchor xml:id="beg0180c0401" n="0180c0401"/>已<anchor xml:id="end0180c0401"/>先受十戒。若式叉摩那。 <lb ed="X" n="0180c05"/><lb ed="R061" n="0373a14"/>必<anchor xml:id="nkr_note_add_0180c0501" n="0180c0501"/><anchor xml:id="beg0180c0501" n="0180c0501"/>已<anchor xml:id="end0180c0501"/>先受六法。若比丘比丘尼。必<anchor xml:id="nkr_note_add_0180c0502" n="0180c0502"/><anchor xml:id="beg0180c0502" n="0180c0502"/>已<anchor xml:id="end0180c0502"/>先受具戒。万 <lb ed="X" n="0180c06"/><lb ed="R061" n="0373a15"/>无单受此菩萨戒之理。是故通途根本四戒。<anchor xml:id="nkr_note_add_0180c0601" n="0180c0601"/><anchor xml:id="beg0180c0601" n="0180c0601"/>已<anchor xml:id="end0180c0601"/>于 <lb ed="X" n="0180c07"/><lb ed="R061" n="0373a16"/>七众戒中明之。此不褈说。今但申明菩萨增上戒 <lb ed="X" n="0180c08"/><lb ed="R061" n="0373a17"/>也。又此四戒。失许重受。若杀盗婬妄。犯者须见好 <lb ed="X" n="0180c09"/><lb ed="R061" n="0373a18"/>相。故不与此同列。又杀盗婬妄。菩萨为众生故容 <lb ed="X" n="0180c10"/><lb ed="R061" n="0373b01"/>开。如唐译本廣明。今此四重。唯遮不开。故独列之。</p> <lb ed="X" n="0180c11"/><lb ed="R061" n="0373b02"/><p xml:id="pX39p0180c1101">〇二别列四。第一自赞毁他戒。第二悭惜财法戒。 <lb ed="X" n="0180c12"/><lb ed="R061" n="0373b03"/>第三嗔不受悔戒。第四谤乱正法戒。</p> <lb ed="X" n="0180c13"/><lb ed="R061" n="0373b04"/><p xml:id="pX39p0180c1301">△第一自赞毁他戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180c14"/><lb ed="R061" n="0373b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0180c1401">若菩萨。为贪利故。自歎<anchor xml:id="nkr_note_add_0180c1401" n="0180c1401"/><anchor xml:id="beg0180c1401" n="0180c1401"/>己<anchor xml:id="end0180c1401"/>德。毁訾他人。是名第一波 <lb ed="X" n="0180c15"/><lb ed="R061" n="0373b06"/>罗夷处法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180c16"/><lb ed="R061" n="0373b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0180c1601">自歎<anchor xml:id="nkr_note_add_0180c1601" n="0180c1601"/><anchor xml:id="beg0180c1601" n="0180c1601"/>己<anchor xml:id="end0180c1601"/>德者。扬<anchor xml:id="nkr_note_add_0180c1602" n="0180c1602"/><anchor xml:id="beg0180c1602" n="0180c1602"/>己<anchor xml:id="end0180c1602"/>德以形他短。毁訾他人者。借人 <lb ed="X" n="0180c17"/><lb ed="R061" n="0373b08"/>短以显<anchor xml:id="nkr_note_add_0180c1701" n="0180c1701"/><anchor xml:id="beg0180c1701" n="0180c1701"/>己<anchor xml:id="end0180c1701"/>长。人<anchor xml:id="nkr_note_add_0180c1702" n="0180c1702"/><anchor xml:id="beg0180c1702" n="0180c1702"/>己<anchor xml:id="end0180c1702"/>互形。欲令利养尽归于<anchor xml:id="nkr_note_add_0180c1703" n="0180c1703"/><anchor xml:id="beg0180c1703" n="0180c1703"/>己<anchor xml:id="end0180c1703"/>。正违 <lb ed="X" n="0180c18"/><lb ed="R061" n="0373b09"/>大菩提心。故犯重也。若贪心自赞而不毁他。或恚 <lb ed="X" n="0180c19"/><lb ed="R061" n="0373b10"/>心毁他而不自赞。自在下文轻戒中摄。</p> <lb ed="X" n="0180c20"/><lb ed="R061" n="0373b11"/><p xml:id="pX39p0180c2001">△第二悭惜财法戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180c21"/><lb ed="R061" n="0373b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0180c2101">若菩萨。自有财物。性悭惜故。贫苦众生无所依怙。来 <lb ed="X" n="0180c22"/><lb ed="R061" n="0373b13"/>求索者。不起悲心。给施所求。有欲闻法。吝惜不说。是 <lb ed="X" n="0180c23"/><lb ed="R061" n="0373b14"/>名第二波罗夷处法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180c24"/><lb ed="R061" n="0373b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0180c2401">菩萨之道。常应财法二施摄取众生。自有财物。明 <pb ed="X" xml:id="X39.0702.0181a" n="0181a"/> <lb ed="X" n="0181a01"/><lb ed="R061" n="0373b16"/>其非乏财也。贫苦众生。明其非越理妄求也。有欲 <lb ed="X" n="0181a02"/><lb ed="R061" n="0373b17"/>闻法。明其非不堪闻也。吝惜不说。明其非不知法 <lb ed="X" n="0181a03"/><lb ed="R061" n="0373b18"/>也。悭吝鄙涩。不起悲心。正违大菩提道。故亦犯重。</p> <lb ed="X" n="0181a04"/><lb ed="R061" n="0374a01"/><p xml:id="pX39p0181a0401">△第三嗔不受悔戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181a05"/><lb ed="R061" n="0374a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0181a0501">若菩萨。嗔恚。出粗恶言。意犹不息。复以手打。或加杖 <lb ed="X" n="0181a06"/><lb ed="R061" n="0374a03"/>石。残害恐怖。嗔恨增上。犯者求悔。不受其忏。结恨不 <lb ed="X" n="0181a07"/><lb ed="R061" n="0374a04"/>捨。是名第三波罗夷处法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181a08"/><lb ed="R061" n="0374a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0181a0801">一念嗔心。<anchor xml:id="nkr_note_add_0181a0801" n="0181a0801"/><anchor xml:id="beg0181a0801" n="0181a0801"/>已<anchor xml:id="end0181a0801"/>违摄取众生之道矣。况口出恶言。身 <lb ed="X" n="0181a09"/><lb ed="R061" n="0374a06"/>行打杖乎。身口加恶。<anchor xml:id="nkr_note_add_0181a0901" n="0181a0901"/><anchor xml:id="beg0181a0901" n="0181a0901"/>已<anchor xml:id="end0181a0901"/>失慈悲心矣。况拒绝而不 <lb ed="X" n="0181a10"/><lb ed="R061" n="0374a07"/>受忏悔乎。弃捨众生。故失菩萨法也。</p> <lb ed="X" n="0181a11"/><lb ed="R061" n="0374a08"/><p xml:id="pX39p0181a1101">△第四谤乱正法戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181a12"/><lb ed="R061" n="0374a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0181a1201">若菩萨。谤菩萨藏。说相似法。炽燃建立于相似法。若 <lb ed="X" n="0181a13"/><lb ed="R061" n="0374a10"/>心自解。或从他受。是名第四波罗夷处法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181a14"/><lb ed="R061" n="0374a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0181a1401">相似法者。实非正法。有似正法。譬如紫之夺朱。郑 <lb ed="X" n="0181a15"/><lb ed="R061" n="0374a12"/>声之乱雅乐。此即名为谤菩萨藏。非必毁骂而後 <lb ed="X" n="0181a16"/><lb ed="R061" n="0374a13"/>谓之谤也。又设毁骂。罪犹稍轻。以不能惑乱人故。 <lb ed="X" n="0181a17"/><lb ed="R061" n="0374a14"/>说相似法。其罪更重。以最能疑误人故。而此炽燃 <lb ed="X" n="0181a18"/><lb ed="R061" n="0374a15"/>建立相似法者。凡有二类。一者若心自解。谓意见 <lb ed="X" n="0181a19"/><lb ed="R061" n="0374a16"/>穿凿。邪悟发明。二者或从他受。谓领纳邪教。坚黨 <lb ed="X" n="0181a20"/><lb ed="R061" n="0374a17"/>邪师。此二幷违出世正法。故犯重也。二别列竟。</p> <lb ed="X" n="0181a21"/><lb ed="R061" n="0374a18"/><p xml:id="pX39p0181a2101">〇三结问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181a22"/><lb ed="R061" n="0374b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0181a2201">诸大士。<anchor xml:id="nkr_note_add_0181a2201" n="0181a2201"/><anchor xml:id="beg0181a2201" n="0181a2201"/>已<anchor xml:id="end0181a2201"/>说四波罗夷法。若菩萨。起增上烦恼。犯一 <lb ed="X" n="0181a23"/><lb ed="R061" n="0374b02"/>一法。失菩萨戒。应当更受。今问诸大士。是中淸净不 <lb ed="X" n="0181a24"/><lb ed="R061" n="0374b03"/><note place="inline">三说</note>。诸大士是中淸净。默然故。是事如是持。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X39.0702.0181b" n="0181b"/> <lb ed="X" n="0181b01"/><lb ed="R061" n="0374b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0181b0101">增上烦恼。谓上品贪。或上品悭。上品嗔。上品邪悟 <lb ed="X" n="0181b02"/><lb ed="R061" n="0374b05"/>解也。犯一一法。谓四法中随犯一法也。失菩萨戒。 <lb ed="X" n="0181b03"/><lb ed="R061" n="0374b06"/>谓失大菩提所感无作戒体也。应当更受。谓应深 <lb ed="X" n="0181b04"/><lb ed="R061" n="0374b07"/>革前非。褈复发起增上大菩提心。对治增上烦恼 <lb ed="X" n="0181b05"/><lb ed="R061" n="0374b08"/>也。于半月中。设有犯者。未诵戒前。必应後露忏悔。 <lb ed="X" n="0181b06"/><lb ed="R061" n="0374b09"/>既忏悔<anchor xml:id="nkr_note_add_0181b0601" n="0181b0601"/><anchor xml:id="beg0181b0601" n="0181b0601"/>已<anchor xml:id="end0181b0601"/>。还得淸净。故至正诵戒时。仍与不犯戒 <lb ed="X" n="0181b07"/><lb ed="R061" n="0374b10"/>者同皆默然。以此默然而表淸净。应恒如是持此 <lb ed="X" n="0181b08"/><lb ed="R061" n="0374b11"/>戒也。问。设先有犯。忘而未忏。今诵戒时。方自忆知。 <lb ed="X" n="0181b09"/><lb ed="R061" n="0374b12"/>为即出众发露。为仍默然。若出众发露。则不可结 <lb ed="X" n="0181b10"/><lb ed="R061" n="0374b13"/>云默然故。若仍默然。则岂不犯覆藏罪耶。答。律有 <lb ed="X" n="0181b11"/><lb ed="R061" n="0374b14"/>之矣。尔时设自忆知有罪。应向比座同意之人心 <lb ed="X" n="0181b12"/><lb ed="R061" n="0374b15"/>口发露。俟事毕後。如法悔除。设无同意人可得。应 <lb ed="X" n="0181b13"/><lb ed="R061" n="0374b16"/>作是念。待事毕<anchor xml:id="nkr_note_add_0181b1301" n="0181b1301"/><anchor xml:id="beg0181b1301" n="0181b1301"/>已<anchor xml:id="end0181b1301"/>。当向淸净比丘发露悔除。作是 <lb ed="X" n="0181b14"/><lb ed="R061" n="0374b17"/>念<anchor xml:id="nkr_note_add_0181b1401" n="0181b1401"/><anchor xml:id="beg0181b1401" n="0181b1401"/>已<anchor xml:id="end0181b1401"/>。虽默坐听。不犯覆藏罪也。初明四重竟。</p> <lb ed="X" n="0181b15"/><lb ed="R061" n="0374b18"/><p xml:id="pX39p0181b1501">〇二明四十一轻三。初总标。二别列。三结问。</p> <lb ed="X" n="0181b16"/><lb ed="R061" n="0375a01"/><p xml:id="pX39p0181b1601">〇今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181b17"/><lb ed="R061" n="0375a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0181b1701">诸大士。此菩萨众多突吉罗法。是菩萨摩怛理迦。和 <lb ed="X" n="0181b18"/><lb ed="R061" n="0375a03"/>合说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181b19"/><lb ed="R061" n="0375a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0181b1901">突吉罗。此翻恶作。即不净有作罪也。言众多者。下 <lb ed="X" n="0181b20"/><lb ed="R061" n="0375a05"/>文虽列四十一条。而每条之中。事非一槪故也。</p> <lb ed="X" n="0181b21"/><lb ed="R061" n="0375a06"/><p xml:id="pX39p0181b2101">〇二别列四十一。第一不供养三宝戒<note place="inline">至</note>第四十 <lb ed="X" n="0181b22"/><lb ed="R061" n="0375a07"/>一神力不折摄戒。</p> <lb ed="X" n="0181b23"/><lb ed="R061" n="0375a08"/><p xml:id="pX39p0181b2301">△第一不供养三宝戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181b24"/><lb ed="R061" n="0375a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0181b2401">若菩萨。住律仪戒。于一日一夜中。若<persName>佛</persName>在世。若<persName>佛</persName>塔 <pb ed="X" xml:id="X39.0702.0181c" n="0181c"/> <lb ed="X" n="0181c01"/><lb ed="R061" n="0375a10"/>庙。若法。若经卷。若菩萨修多罗藏。若菩萨摩怛理迦 <lb ed="X" n="0181c02"/><lb ed="R061" n="0375a11"/>藏。若比丘僧。若十方世界大菩萨众。若不少多供养。 <lb ed="X" n="0181c03"/><lb ed="R061" n="0375a12"/>乃至一礼。乃至不以一偈赞歎三宝功德。乃至不能 <lb ed="X" n="0181c04"/><lb ed="R061" n="0375a13"/>一念净心者。是名为犯众多犯。若不恭敬。若懒惰。若 <lb ed="X" n="0181c05"/><lb ed="R061" n="0375a14"/>懈怠犯。是犯染汚起。若忘误。犯非染汚起。不犯者。入 <lb ed="X" n="0181c06"/><lb ed="R061" n="0375a15"/>净心地菩萨。如得不壞净比丘。常法供养<persName>佛</persName>法僧宝。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181c07"/><lb ed="R061" n="0375a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0181c0701">住律仪戒。谓<anchor xml:id="nkr_note_add_0181c0701" n="0181c0701"/><anchor xml:id="beg0181c0701" n="0181c0701"/>已<anchor xml:id="end0181c0701"/>受得菩萨学处。不破。不捨。不狂。不 <lb ed="X" n="0181c08"/><lb ed="R061" n="0375a17"/>乱。不病壞心也。<persName>佛</persName>在世及<persName>佛</persName>塔庙者。总擧<persName>佛</persName>宝为 <lb ed="X" n="0181c09"/><lb ed="R061" n="0375a18"/>所供境也。法者。金口所宣。经卷者。贝葉所传。菩萨 <lb ed="X" n="0181c10"/><lb ed="R061" n="0375b01"/>修多罗藏者。别指大乘经典。菩萨摩怛理迦藏者。 <lb ed="X" n="0181c11"/><lb ed="R061" n="0375b02"/>别指大乘论释。此总擧法宝为所供境也。比丘僧 <lb ed="X" n="0181c12"/><lb ed="R061" n="0375b03"/>者。出世仪表。住持勝福田相。十方世界大菩萨众 <lb ed="X" n="0181c13"/><lb ed="R061" n="0375b04"/>者。三贤十圣。影响神通。形无定准。志在菩提。此总 <lb ed="X" n="0181c14"/><lb ed="R061" n="0375b05"/>擧僧宝为所供境也。住戒菩萨。于三宝境。每一日 <lb ed="X" n="0181c15"/><lb ed="R061" n="0375b06"/>夜之中。必应三业供养。身业极少。亦须一礼。口业 <lb ed="X" n="0181c16"/><lb ed="R061" n="0375b07"/>极少。亦须一偈赞歎。意业极少。亦须一念净心。若 <lb ed="X" n="0181c17"/><lb ed="R061" n="0375b08"/>幷此极少供养亦不能修。则犯突吉罗罪。言众多 <lb ed="X" n="0181c18"/><lb ed="R061" n="0375b09"/>犯。即上文所谓众多突吉罗法也。就此众多犯中。 <lb ed="X" n="0181c19"/><lb ed="R061" n="0375b10"/>有二分别。一者是染汚起。或翻重垢。应向人忏。二 <lb ed="X" n="0181c20"/><lb ed="R061" n="0375b11"/>者非染汚起。或翻轻垢。应自责心。入净心地菩萨 <lb ed="X" n="0181c21"/><lb ed="R061" n="0375b12"/>者。若约通教。则是见地以上。若约别接通義。则是 <lb ed="X" n="0181c22"/><lb ed="R061" n="0375b13"/>初欢喜地。若约实義。则是别初住。圆初信。断分别 <lb ed="X" n="0181c23"/><lb ed="R061" n="0375b14"/>惑。位齐初果。故云如得不壞净比丘也。比丘若证 <lb ed="X" n="0181c24"/><lb ed="R061" n="0375b15"/>初果。则于三宝及戒得不壞净。故名常以真法供 <pb ed="X" xml:id="X39.0702.0182a" n="0182a"/> <lb ed="X" n="0182a01"/><lb ed="R061" n="0375b16"/>养三宝。菩萨入净心地。应知亦尔。纵令身口不行 <lb ed="X" n="0182a02"/><lb ed="R061" n="0375b17"/>礼赞。而心恒不违偝<persName>佛</persName>法僧也<note place="inline">于<persName>佛</persName>得不壞净。寧捨身命。终不归于 <lb ed="X" n="0182a03"/><lb ed="R061" n="0375b18"/>外道天神。于法得不壞净。假使以邪法窜入正法。能辨其邪。假使以正法混入邪法。能识其正。终不依于 <lb ed="X" n="0182a04"/><lb ed="R061" n="0376a01"/>外道典籍。于僧得不壞净。见勝義及淸净僧。恭敬亲近。见哑羊及无惭僧。怜愍摄护。不生憍慢及退堕心。 <lb ed="X" n="0182a05"/><lb ed="R061" n="0376a02"/>终不依于外道邪众。于戒得不壞净。寧捨身命。终不毁犯所受诸<persName>佛</persName>净戒</note>。</p> <lb ed="X" n="0182a06"/><lb ed="R061" n="0376a03"/><p xml:id="pX39p0182a0601">△第二贪财物戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0182a07"/><lb ed="R061" n="0376a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0182a0701">若菩萨。多欲不知足。贪著财物是名为犯众多犯。是 <lb ed="X" n="0182a08"/><lb ed="R061" n="0376a05"/>犯染汚起。不犯者。为断彼故。起欲方便摄受对治<note place="inline">而无 <lb ed="X" n="0182a09"/><lb ed="R061" n="0376a06"/>奈</note>。性利烦恼更数数起。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0182a10"/><lb ed="R061" n="0376a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0182a1001">习所成性。各有偏重。如好财好色好名好食等。菩 <lb ed="X" n="0182a11"/><lb ed="R061" n="0376a08"/>萨既知生平烦恼习性。何者最为猛利。必当断之。 <lb ed="X" n="0182a12"/><lb ed="R061" n="0376a09"/>为断彼故。必于<persName>佛</persName>法起善乐欲。思惟种种方便。摄 <lb ed="X" n="0182a13"/><lb ed="R061" n="0376a10"/>受而对治之。如多贪者。修不净观。多嗔者。修慈悲 <lb ed="X" n="0182a14"/><lb ed="R061" n="0376a11"/>观等。若<anchor xml:id="nkr_note_add_0182a1401" n="0182a1401"/><anchor xml:id="beg0182a1401" n="0182a1401"/>已<anchor xml:id="end0182a1401"/>勤修对治方便。而此性利烦恼更数数 <lb ed="X" n="0182a15"/><lb ed="R061" n="0376a12"/>起。则是无可奈何。但当仍起勝善乐欲。则不名犯 <lb ed="X" n="0182a16"/><lb ed="R061" n="0376a13"/>戒也。下文所云。为断彼故。悉皆仿此。</p> <lb ed="X" n="0182a17"/><lb ed="R061" n="0376a14"/><p xml:id="pX39p0182a1701">△第三不敬同法戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0182a18"/><lb ed="R061" n="0376a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0182a1801">若菩萨。见上座。有德。应敬同法者。憍慢嗔恨。不起恭 <lb ed="X" n="0182a19"/><lb ed="R061" n="0376a16"/>敬。不让其座。问讯请法。悉不酬答。是名为犯众多犯。 <lb ed="X" n="0182a20"/><lb ed="R061" n="0376a17"/>是犯染汚起。若懒惰懈怠。若无记心。若忘误。犯非染 <lb ed="X" n="0182a21"/><lb ed="R061" n="0376a18"/>汚起。不犯者。若重病。若乱心。若<note place="inline">我本</note>眠。<note place="inline">彼上座等</note>作觉想。<note place="inline">而来</note> <lb ed="X" n="0182a22"/><lb ed="R061" n="0376b01"/>问讯请法。<note place="inline">我实睡眠不知</note>悉不答者。是名不犯。若上座说法。 <lb ed="X" n="0182a23"/><lb ed="R061" n="0376b02"/>及决定论时。若自说法。若听法。若自决定论时。若说 <lb ed="X" n="0182a24"/><lb ed="R061" n="0376b03"/>法众中。若决定论众中。下礼不犯。若护说者心。若以 <pb ed="X" xml:id="X39.0702.0182b" n="0182b"/> <lb ed="X" n="0182b01"/><lb ed="R061" n="0376b04"/>方便令彼调伏。<note place="inline">使其</note>捨離不善修习善法。若护僧制。若 <lb ed="X" n="0182b02"/><lb ed="R061" n="0376b05"/>护多人意<note place="inline">不礼不答。皆悉不犯</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0182b03"/><lb ed="R061" n="0376b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0182b0301">先受戒者。名为上座。具持戒者。名为有德。同持菩 <lb ed="X" n="0182b04"/><lb ed="R061" n="0376b07"/>萨净戒。名为同法。此等皆应敬之人也。憍者。恃<anchor xml:id="nkr_note_add_0182b0401" n="0182b0401"/><anchor xml:id="beg0182b0401" n="0182b0401"/>己<anchor xml:id="end0182b0401"/> <lb ed="X" n="0182b05"/><lb ed="R061" n="0376b08"/>慢者。轻他。嗔恨者。心怀恼恚。乱心者。得心乱病。决 <lb ed="X" n="0182b06"/><lb ed="R061" n="0376b09"/>定论时者。评论正法律时。馀幷可知。问。第一戒中。 <lb ed="X" n="0182b07"/><lb ed="R061" n="0376b10"/>懒惰懈怠结染汚起。今何结非染汚起耶。答。住戒 <lb ed="X" n="0182b08"/><lb ed="R061" n="0376b11"/>而不供三宝。其过则重。今不敬上中下座。但是别 <lb ed="X" n="0182b09"/><lb ed="R061" n="0376b12"/>人。未是僧众。故其过稍轻。然设非染汚起。若不责 <lb ed="X" n="0182b10"/><lb ed="R061" n="0376b13"/>心悔除。亦能障菩萨戒。莫轻小罪。以为无殃也。</p> <lb ed="X" n="0182b11"/><lb ed="R061" n="0376b14"/><p xml:id="pX39p0182b1101">△第四不<persName>应供</persName>戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0182b12"/><lb ed="R061" n="0376b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0182b1201">若菩萨。檀越来请。若至自舍。若至寺内。若至馀家。若 <lb ed="X" n="0182b13"/><lb ed="R061" n="0376b16"/>施衣食种种众具。菩萨以嗔慢心。不受不往。是名为 <lb ed="X" n="0182b14"/><lb ed="R061" n="0376b17"/>犯众多犯。是犯染汚起。不犯者。若病。若无力。若狂。若 <lb ed="X" n="0182b15"/><lb ed="R061" n="0376b18"/>远处。若道路恐怖难。若知不受令彼调伏捨恶住善。 <lb ed="X" n="0182b16"/><lb ed="R061" n="0377a01"/>若先受请。若修善法不欲暂废。为欲得闻未曾有法 <lb ed="X" n="0182b17"/><lb ed="R061" n="0377a02"/>饶益之義。及决定论。若知请者。为欺恼故。若护多人 <lb ed="X" n="0182b18"/><lb ed="R061" n="0377a03"/>嫌恨心故。若护僧制。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0182b19"/><lb ed="R061" n="0377a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0182b1901">嗔心慢心而不受请。正违菩萨慈摄之道。故为应 <lb ed="X" n="0182b20"/><lb ed="R061" n="0377a05"/>忏重垢罪也。狂。即乱心等病。</p> <lb ed="X" n="0182b21"/><lb ed="R061" n="0377a06"/><p xml:id="pX39p0182b2101">△第五不受施戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0182b22"/><lb ed="R061" n="0377a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0182b2201">若菩萨。有檀越以金银珍珠摩尼琉璃种种宝物奉 <lb ed="X" n="0182b23"/><lb ed="R061" n="0377a08"/>施菩萨。菩萨以嗔慢心。违逆不受。是名为犯众多犯。 <lb ed="X" n="0182b24"/><lb ed="R061" n="0377a09"/>是犯染汚起。捨众生故。若懒惰懈怠。犯非染汚起。不 <pb ed="X" xml:id="X39.0702.0182c" n="0182c"/> <lb ed="X" n="0182c01"/><lb ed="R061" n="0377a10"/>犯者。若知受<anchor xml:id="nkr_note_add_0182c0101" n="0182c0101"/><anchor xml:id="beg0182c0101" n="0182c0101"/>已<anchor xml:id="end0182c0101"/>。必生贪著。若知受<anchor xml:id="nkr_note_add_0182c0102" n="0182c0102"/><anchor xml:id="beg0182c0102" n="0182c0102"/>已<anchor xml:id="end0182c0102"/>。施主生悔。若知 <lb ed="X" n="0182c02"/><lb ed="R061" n="0377a11"/>受<anchor xml:id="nkr_note_add_0182c0201" n="0182c0201"/><anchor xml:id="beg0182c0201" n="0182c0201"/>已<anchor xml:id="end0182c0201"/>。施主生惑。若知受<anchor xml:id="nkr_note_add_0182c0202" n="0182c0202"/><anchor xml:id="beg0182c0202" n="0182c0202"/>已<anchor xml:id="end0182c0202"/>。施主贫恼。若知是物。是三 <lb ed="X" n="0182c03"/><lb ed="R061" n="0377a12"/>宝许。若知是物。是劫盗得。若知受<anchor xml:id="nkr_note_add_0182c0301" n="0182c0301"/><anchor xml:id="beg0182c0301" n="0182c0301"/>已<anchor xml:id="end0182c0301"/>。多得苦恼。所谓 <lb ed="X" n="0182c04"/><lb ed="R061" n="0377a13"/>杀。缚。谪。罚。夺财。诃责。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0182c05"/><lb ed="R061" n="0377a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0182c0501">是三宝许。犹言<anchor xml:id="nkr_note_add_0182c0501" n="0182c0501"/><anchor xml:id="beg0182c0501" n="0182c0501"/>已<anchor xml:id="end0182c0501"/>许三宝。即是属三宝之物也。</p> <lb ed="X" n="0182c06"/><lb ed="R061" n="0377a15"/><p xml:id="pX39p0182c0601">△第六不施法戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0182c07"/><lb ed="R061" n="0377a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0182c0701">若菩萨。众生往至其所。欲得闻法。若菩萨。嗔恨悭嫉。 <lb ed="X" n="0182c08"/><lb ed="R061" n="0377a17"/>不为说法者。是名为犯众多犯。是犯染汚起。若懒惰 <lb ed="X" n="0182c09"/><lb ed="R061" n="0377a18"/>懈怠。犯非染汚起。不犯者。若外道求短。若重病。若狂。 <lb ed="X" n="0182c10"/><lb ed="R061" n="0377b01"/>若知不说令彼调伏。若所修法未善通利。若知前人 <lb ed="X" n="0182c11"/><lb ed="R061" n="0377b02"/>不能敬顺。威仪不整。若彼钝根。闻深妙法。生怖畏心。 <lb ed="X" n="0182c12"/><lb ed="R061" n="0377b03"/>若知闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0182c1201" n="0182c1201"/><anchor xml:id="beg0182c1201" n="0182c1201"/>已<anchor xml:id="end0182c1201"/>增长邪见。若知闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0182c1202" n="0182c1202"/><anchor xml:id="beg0182c1202" n="0182c1202"/>已<anchor xml:id="end0182c1202"/>毁訾退没。若彼闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0182c1203" n="0182c1203"/><anchor xml:id="beg0182c1203" n="0182c1203"/>已<anchor xml:id="end0182c1203"/> <lb ed="X" n="0182c13"/><lb ed="R061" n="0377b04"/>向恶人说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0182c14"/><lb ed="R061" n="0377b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0182c1401">问。此与四重戒中悭法何异。答。彼约上品烦恼。故 <lb ed="X" n="0182c15"/><lb ed="R061" n="0377b06"/>犯重。此约中下烦恼。故犯轻。又據梵网。则加毁乃 <lb ed="X" n="0182c16"/><lb ed="R061" n="0377b07"/>结重。今虽悭惜。未必加毁。故结轻也。</p> <lb ed="X" n="0182c17"/><lb ed="R061" n="0377b08"/><p xml:id="pX39p0182c1701">△第七不教悔罪戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0182c18"/><lb ed="R061" n="0377b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0182c1801">若菩萨。于兇恶犯戒众生。以嗔恨心。若自捨。若遮他 <lb ed="X" n="0182c19"/><lb ed="R061" n="0377b10"/>令捨。不教化者。是名为犯众多犯。是犯染汚起。若懒 <lb ed="X" n="0182c20"/><lb ed="R061" n="0377b11"/>惰懈怠。若忘<note place="inline">误故</note>遮他<note place="inline">令捨</note>犯非染汚起。何以故。菩萨于 <lb ed="X" n="0182c21"/><lb ed="R061" n="0377b12"/>恶人所。起慈悲心。深于善人。不犯者。若狂。若知不说 <lb ed="X" n="0182c22"/><lb ed="R061" n="0377b13"/>令彼调伏如前说。若护他心。若护僧制。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0182c23"/><lb ed="R061" n="0377b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0182c2301">慈以与乐。悲以拔苦。善人自知避苦求乐。恶人则 <lb ed="X" n="0182c24"/><lb ed="R061" n="0377b15"/>但有苦无乐。故菩萨深起慈悲。譬如父母。虽等爱 <pb ed="X" xml:id="X39.0702.0183a" n="0183a"/> <lb ed="X" n="0183a01"/><lb ed="R061" n="0377b16"/>子。而于病者。尤偏怜也。</p> <lb ed="X" n="0183a02"/><lb ed="R061" n="0377b17"/><p xml:id="pX39p0183a0201">△第八不同声闻戒。此有二意。一者护众生戒。应 <lb ed="X" n="0183a03"/><lb ed="R061" n="0377b18"/>须同学。不同则犯。二者少方便戒。不应同学。同 <lb ed="X" n="0183a04"/><lb ed="R061" n="0378a01"/>学则犯也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183a05"/><lb ed="R061" n="0378a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0183a0501">若菩萨。于<persName>如来</persName>波罗提木叉中。毘尼建立遮罪。护众 <lb ed="X" n="0183a06"/><lb ed="R061" n="0378a03"/>生故。令不信者信。信者增廣。同声闻学<note place="inline">此指菩萨比丘。既为出家 <lb ed="X" n="0183a07"/><lb ed="R061" n="0378a04"/>人。便应同出家法也</note>。何以故。声闻者。乃至<note place="inline">不过</note>自度。乃至<note place="inline">亦须</note>不離 <lb ed="X" n="0183a08"/><lb ed="R061" n="0378a05"/>护他<note place="inline">欲</note>令不信者信。信者增廣<note place="inline">而</note>学<note place="inline">诸比丘</note>戒。何况菩 <lb ed="X" n="0183a09"/><lb ed="R061" n="0378a06"/>萨<note place="inline">自他兼利之</note>。第一義度<note place="inline">岂可反不学此比丘戒耶。此则应同不同。为有罪也</note>。又复 <lb ed="X" n="0183a10"/><lb ed="R061" n="0378a07"/>遮罪<note place="inline">中有</note>住少利少作少方便。<persName>世尊</persName><note place="inline">单</note>为声闻<note place="inline">人</note>建立 <lb ed="X" n="0183a11"/><lb ed="R061" n="0378a08"/>者菩萨。<note place="inline">虽为比丘。亦</note>不同学此戒。何以故。声闻自度捨他。 <lb ed="X" n="0183a12"/><lb ed="R061" n="0378a09"/><note place="inline">所以</note>应住少利少作少方便。非<note place="inline">可谓</note>菩萨自度度他。<note place="inline">亦</note>应 <lb ed="X" n="0183a13"/><lb ed="R061" n="0378a10"/>住少利少作少方便<note place="inline">也</note>菩萨为众生故。<note place="inline">当</note>从非亲里 <lb ed="X" n="0183a14"/><lb ed="R061" n="0378a11"/>婆罗门居士所。求百千衣<note place="inline">是为一</note>。及<note place="inline">彼居士等</note>自恣与<note place="inline">衣但</note>当 <lb ed="X" n="0183a15"/><lb ed="R061" n="0378a12"/>观施主堪与不堪。<note place="inline">不拘多少。堪则</note>随施应受<note place="inline">是为二</note>。如衣。钵亦 <lb ed="X" n="0183a16"/><lb ed="R061" n="0378a13"/>如是<note place="inline">是为三</note>。如衣钵。如是自乞缕。令非亲里织师织<note place="inline">亦如 <lb ed="X" n="0183a17"/><lb ed="R061" n="0378a14"/>是。是为四</note>。为众生故。应蓄积憍奢耶卧具座具。乃至百千 <lb ed="X" n="0183a18"/><lb ed="R061" n="0378a15"/><note place="inline">是为五</note>。乃至金银百千。<note place="inline">为众生故</note>亦应受之<note place="inline">是为六</note>。如是等住 <lb ed="X" n="0183a19"/><lb ed="R061" n="0378a16"/>少利少作少方便<note place="inline">之</note>声闻遮罪。菩萨<note place="inline">比丘</note>不共<note place="inline">声闻</note>学<note place="inline">既<anchor xml:id="nkr_note_add_0183a1901" n="0183a1901"/><anchor xml:id="beg0183a1901" n="0183a1901"/>已<anchor xml:id="end0183a1901"/></note> <lb ed="X" n="0183a20"/><lb ed="R061" n="0378a17"/>住菩萨律仪戒<note place="inline">便应</note>为诸众生。若嫌恨心。住少利少作 <lb ed="X" n="0183a21"/><lb ed="R061" n="0378a18"/>少方便者。是名为犯众多犯。是犯染汚起。若懒惰懈 <lb ed="X" n="0183a22"/><lb ed="R061" n="0378b01"/>怠。住少利少作少方便。犯非染汚起<note place="inline">此则不应同而同。为有罪也</note>。</p><p xml:id="pX39p0183a2226" cb:place="inline"><note place="inline">〇 <lb ed="X" n="0183a23"/><lb ed="R061" n="0378b02"/>慊。谦上声。与歉同。恨也。若作入声读之。则是快足之義。非今文意</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183a24"/><lb ed="R061" n="0378b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0183a2401">波罗提木叉。此翻保解脱。又翻别别解脱。通指大 <pb ed="X" xml:id="X39.0702.0183b" n="0183b"/> <lb ed="X" n="0183b01"/><lb ed="R061" n="0378b04"/>小七众戒法而言之也。毘尼。此翻为灭。又翻为律。 <lb ed="X" n="0183b02"/><lb ed="R061" n="0378b05"/>别指比丘律藏而言之也。毘尼法中。有性罪。有遮 <lb ed="X" n="0183b03"/><lb ed="R061" n="0378b06"/>罪。生罪者。纵使不受戒人。于世法中亦自有罪。如 <lb ed="X" n="0183b04"/><lb ed="R061" n="0378b07"/>杀生。偷盗。邪婬。妄语。两舌。恶口等是也。遮罪者。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0183b05"/><lb ed="R061" n="0378b08"/>为出家弟子护惜讥嫌。遮令莫作。若违<persName>佛</persName>制。则便 <lb ed="X" n="0183b06"/><lb ed="R061" n="0378b09"/>得罪。故亦名制罪也。是故菩萨比丘。须同声闻比 <lb ed="X" n="0183b07"/><lb ed="R061" n="0378b10"/>丘护持戒法不得媒嫁。不得私作大房。不得在难 <lb ed="X" n="0183b08"/><lb ed="R061" n="0378b11"/>处妨处作房。不得汚他家行恶行。不得自蓄长衣 <lb ed="X" n="0183b09"/><lb ed="R061" n="0378b12"/>而不说净。不得離三衣宿。不得使尼浣故衣。不得 <lb ed="X" n="0183b10"/><lb ed="R061" n="0378b13"/>求益衣價。不得求合價买衣。不得过六反索衣不 <lb ed="X" n="0183b11"/><lb ed="R061" n="0378b14"/>得杂野蚕绵作卧具。不得作纯黑羊毛卧具。不得 <lb ed="X" n="0183b12"/><lb ed="R061" n="0378b15"/>未满六年更作新卧具。不得座具不帖故者。不得 <lb ed="X" n="0183b13"/><lb ed="R061" n="0378b16"/>持羊毛远行。不得使尼染羊毛。不得卖买宝物。不 <lb ed="X" n="0183b14"/><lb ed="R061" n="0378b17"/>得贩卖。不得蓄钵求好。不得求织好衣。不得与衣 <lb ed="X" n="0183b15"/><lb ed="R061" n="0378b18"/>嗔夺。不得蓄含消药过七日。不得非时求用雨衣。 <lb ed="X" n="0183b16"/><lb ed="R061" n="0379a01"/>不得迴僧物入<anchor xml:id="nkr_note_add_0183b1601" n="0183b1601"/><anchor xml:id="beg0183b1601" n="0183b1601"/>己<anchor xml:id="end0183b1601"/>。不得与妇女同室宿。不得与未 <lb ed="X" n="0183b17"/><lb ed="R061" n="0379a02"/>受大戒人过三宿。不得与未受戒人共诵。不得向 <lb ed="X" n="0183b18"/><lb ed="R061" n="0379a03"/>外人说他粗罪。不得向外人说所证法。不得与女 <lb ed="X" n="0183b19"/><lb ed="R061" n="0379a04"/>人多说法。不得掘地。不得壞生草木。不得敷僧卧 <lb ed="X" n="0183b20"/><lb ed="R061" n="0379a05"/>具不擧。不得僧房不擧卧具。不得强夺止宿处。不 <lb ed="X" n="0183b21"/><lb ed="R061" n="0379a06"/>得牵他比丘出房。不得于褈阁上坐脱脚床。不得 <lb ed="X" n="0183b22"/><lb ed="R061" n="0379a07"/>覆房过三重。不得自往教尼。不得教尼至暮。不得 <lb ed="X" n="0183b23"/><lb ed="R061" n="0379a08"/>讥论教尼。不得为尼作衣。不得与尼屛坐。不得与 <lb ed="X" n="0183b24"/><lb ed="R061" n="0379a09"/>尼期行。不得与尼同船。不得因尼赞得食。不得与 <pb ed="X" xml:id="X39.0702.0183c" n="0183c"/> <lb ed="X" n="0183c01"/><lb ed="R061" n="0379a10"/>妇女同行。不得过受一食施。不得辗转食。不得别 <lb ed="X" n="0183c02"/><lb ed="R061" n="0379a11"/>众食。不得过二钵受餠<g ref="#CB00595">麨</g>饭。不得不作馀食法。不 <lb ed="X" n="0183c03"/><lb ed="R061" n="0379a12"/>得使他犯馀食法。不得非时食。不得残宿食。不得 <lb ed="X" n="0183c04"/><lb ed="R061" n="0379a13"/>自取食。不得索好食。不得自与外道食。不得不嘱 <lb ed="X" n="0183c05"/><lb ed="R061" n="0379a14"/>授诣馀家。不得食家强坐及屛处坐。不得独与女 <lb ed="X" n="0183c06"/><lb ed="R061" n="0379a15"/>人坐。不得故使他失食。不得过受请药。不得观军 <lb ed="X" n="0183c07"/><lb ed="R061" n="0379a16"/>阵。不得饮酒。不得水中戏。不得相击擽。不得不受 <lb ed="X" n="0183c08"/><lb ed="R061" n="0379a17"/>谏。不得恐怖他。不得过洗浴。不得露地燃火。不得 <lb ed="X" n="0183c09"/><lb ed="R061" n="0379a18"/>戏藏他物。不得辄著净施衣。不得衣不壞色。不得 <lb ed="X" n="0183c10"/><lb ed="R061" n="0379b01"/>故。恼他。不得覆他粗罪。不得授未满二十者比丘 <lb ed="X" n="0183c11"/><lb ed="R061" n="0379b02"/>戒。不得发起诤事。不得同贼伴行。不得黨恶见人。 <lb ed="X" n="0183c12"/><lb ed="R061" n="0379b03"/>不得蓄被<g ref="#CB11462">摈</g>沙弥。不得拒谏难问。不得轻诃说戒。 <lb ed="X" n="0183c13"/><lb ed="R061" n="0379b04"/>不得受戒而不知。不得违反羯磨。不得不与欲。不 <lb ed="X" n="0183c14"/><lb ed="R061" n="0379b05"/>得与欲後悔。不得辄入宫阈。不得辄捉宝物。不得 <lb ed="X" n="0183c15"/><lb ed="R061" n="0379b06"/>非时入村。不得作高床。不得兜罗棉贮褥。不得作 <lb ed="X" n="0183c16"/><lb ed="R061" n="0379b07"/>骨牙骨针筒。不得过量作覆疮衣。不得等<persName>佛</persName>衣量。 <lb ed="X" n="0183c17"/><lb ed="R061" n="0379b08"/>不得任尼代索食。不得学家受食。不得恐处受食。 <lb ed="X" n="0183c18"/><lb ed="R061" n="0379b09"/>不得不齐整著衣。不得反抄衣入白衣舍。乃至人 <lb ed="X" n="0183c19"/><lb ed="R061" n="0379b10"/>持杖剑刀盖等不得为说法。如此二百五十戒中。 <lb ed="X" n="0183c20"/><lb ed="R061" n="0379b11"/>但除少利少作少方便之六戒。其馀二百四十四 <lb ed="X" n="0183c21"/><lb ed="R061" n="0379b12"/>戒。悉皆同学。若不学者。仍同比丘结罪。以是菩萨 <lb ed="X" n="0183c22"/><lb ed="R061" n="0379b13"/>比丘。不可谓是菩萨沙弥。菩萨优婆塞等故也。菩 <lb ed="X" n="0183c23"/><lb ed="R061" n="0379b14"/>萨比丘既尔。菩萨比丘尼亦然。菩萨式叉摩那。亦 <lb ed="X" n="0183c24"/><lb ed="R061" n="0379b15"/>须同学六法。菩萨沙弥。亦须同学十戒也。憍奢耶。 <pb ed="X" xml:id="X39.0702.0184a" n="0184a"/> <lb ed="X" n="0184a01"/><lb ed="R061" n="0379b16"/>此翻虫衣。即是蚕绵。<anchor xml:id="nkr_note_add_0184a0101" n="0184a0101"/><anchor xml:id="beg0184a0101" n="0184a0101"/>但<anchor xml:id="end0184a0101"/>许为众生畜。不许自用。大 <lb ed="X" n="0184a02"/><lb ed="R061" n="0379b17"/>涅槃经。明文昭著。大<persName>佛</persName>顶经。亦有诚诫愼之愼之。 <lb ed="X" n="0184a03"/><lb ed="R061" n="0379b18"/>又菩萨比丘。虽云不同学此少利少作少方便之 <lb ed="X" n="0184a04"/><lb ed="R061" n="0380a01"/>六戒。然亦同须说净。故地持云。菩萨先于一切所 <lb ed="X" n="0184a05"/><lb ed="R061" n="0380a02"/>畜资具。为非净故。以淸净心。捨与十方诸<persName>佛</persName>菩萨。 <lb ed="X" n="0184a06"/><lb ed="R061" n="0380a03"/>如比丘将现前衣物。捨与二师等。涅槃亦云。虽听 <lb ed="X" n="0184a07"/><lb ed="R061" n="0380a04"/>受蓄。要须净施笃信檀越也。荆溪辅行记云。有人 <lb ed="X" n="0184a08"/><lb ed="R061" n="0380a05"/>言。凡诸所有。非<anchor xml:id="nkr_note_add_0184a0801" n="0184a0801"/><anchor xml:id="beg0184a0801" n="0184a0801"/>己<anchor xml:id="end0184a0801"/>物想。有益便用。说净何为。今问。 <lb ed="X" n="0184a09"/><lb ed="R061" n="0380a06"/>等非<anchor xml:id="nkr_note_add_0184a0901" n="0184a0901"/><anchor xml:id="beg0184a0901" n="0184a0901"/>己<anchor xml:id="end0184a0901"/>财。何不任于四海。有益便用。何不直付两 <lb ed="X" n="0184a10"/><lb ed="R061" n="0380a07"/>田<note place="inline">悲敬</note>而闭之深房。封于囊箧。实怀他想。用必招愆 <lb ed="X" n="0184a11"/><lb ed="R061" n="0380a08"/><note place="inline">犯盗</note>。忽谓<anchor xml:id="nkr_note_add_0184a1101" n="0184a1101"/><anchor xml:id="beg0184a1101" n="0184a1101"/>己<anchor xml:id="end0184a1101"/>财。仍违说净。故知不说净人。深乖<persName>佛</persName>制。 <lb ed="X" n="0184a12"/><lb ed="R061" n="0380a09"/>两乘不摄。三根不收。若此出家。岂非虚丧。缁门警 <lb ed="X" n="0184a13"/><lb ed="R061" n="0380a10"/>训云。今时讲学。专务利名。不耻五邪。多蓄八秽。但 <lb ed="X" n="0184a14"/><lb ed="R061" n="0380a11"/>随浮俗。岂念圣言。寧知日用所资。无非秽物。箱囊 <lb ed="X" n="0184a15"/><lb ed="R061" n="0380a12"/>所积。幷是犯财。慢法欺心。自贻伊慼。谁知报逐心 <lb ed="X" n="0184a16"/><lb ed="R061" n="0380a13"/>成。岂信果由因结。现见袈裟離体。当来铁葉缠身。 <lb ed="X" n="0184a17"/><lb ed="R061" n="0380a14"/>况大小两乘。通名净法。倘怀深信。岂惮奉行。</p> <lb ed="X" n="0184a18"/><lb ed="R061" n="0380a15"/><p xml:id="pX39p0184a1801">△第九住邪命戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184a19"/><lb ed="R061" n="0380a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0184a1901">若菩萨。身口谄曲。若现相。若毁訾。若因求利。利住邪 <lb ed="X" n="0184a20"/><lb ed="R061" n="0380a17"/>命法。无惭愧心。不能捨離。是名为犯众多犯。是犯染 <lb ed="X" n="0184a21"/><lb ed="R061" n="0380a18"/>汚起。不犯者。若断彼故。起欲方便。烦恼增上。更数数 <lb ed="X" n="0184a22"/><lb ed="R061" n="0380b01"/>起。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184a23"/><lb ed="R061" n="0380b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0184a2301">身口谄曲者总明邪命之相。若现相者。或现奇特 <lb ed="X" n="0184a24"/><lb ed="R061" n="0380b03"/>相。或现寒热等相。皆是身谄曲也。若毁訾者。或卜 <pb ed="X" xml:id="X39.0702.0184b" n="0184b"/> <lb ed="X" n="0184b01"/><lb ed="R061" n="0380b04"/>相吉凶。为人说法。或高声现威。令人敬畏。皆是口 <lb ed="X" n="0184b02"/><lb ed="R061" n="0380b05"/>谄曲也。若因利求利者。或自说功德。或说所得供 <lb ed="X" n="0184b03"/><lb ed="R061" n="0380b06"/>养以动人心。则亦是口谄曲。或以物赠贻白衣或 <lb ed="X" n="0184b04"/><lb ed="R061" n="0380b07"/>贩卖出纳求利。则亦是口谄曲。故总结云住邪命 <lb ed="X" n="0184b05"/><lb ed="R061" n="0380b08"/>法也。不知尊重<anchor xml:id="nkr_note_add_0184b0501" n="0184b0501"/><anchor xml:id="beg0184b0501" n="0184b0501"/>己<anchor xml:id="end0184b0501"/>灵。故无惭。不知仰希贤哲。故无 <lb ed="X" n="0184b06"/><lb ed="R061" n="0380b09"/>愧。然仅云染汚犯。不云失菩萨戒者。犹有菩提智 <lb ed="X" n="0184b07"/><lb ed="R061" n="0380b10"/>愿不忘故耳。倘不悔革。必招秽果。</p> <lb ed="X" n="0184b08"/><lb ed="R061" n="0380b11"/><p xml:id="pX39p0184b0801">△第十掉戏戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184b09"/><lb ed="R061" n="0380b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0184b0901">若菩萨。掉动。心不乐静。高声嬉戏。令他喜乐。作是因 <lb ed="X" n="0184b10"/><lb ed="R061" n="0380b13"/>缘。是名为犯众多犯。是犯染汚起。若忘误。犯非染汚 <lb ed="X" n="0184b11"/><lb ed="R061" n="0380b14"/>起不犯者。为断彼故。起欲方便如前说。又不犯者。他 <lb ed="X" n="0184b12"/><lb ed="R061" n="0380b15"/>起嫌恨。欲令止故。若他愁忧欲令息故。若他性好戏。 <lb ed="X" n="0184b13"/><lb ed="R061" n="0380b16"/>为摄彼故。欲断彼故。为将护故。若他疑菩萨嫌恨违 <lb ed="X" n="0184b14"/><lb ed="R061" n="0380b17"/>背。和颜戏笑。现心净故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184b15"/><lb ed="R061" n="0380b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0184b1501">△第十一倒说菩萨法戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184b16"/><lb ed="R061" n="0381a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0184b1601">若菩萨。作如是见。如是说言。菩萨不应乐涅槃。应背 <lb ed="X" n="0184b17"/><lb ed="R061" n="0381a02"/>涅槃。不应怖畏烦恼。不应一向厌離。何以故。菩萨应 <lb ed="X" n="0184b18"/><lb ed="R061" n="0381a03"/>于三阿僧祇劫久受生死求大菩提。作如是说者。是 <lb ed="X" n="0184b19"/><lb ed="R061" n="0381a04"/>名为犯众多犯。是犯染汚起。何以故。声闻深乐涅槃。 <lb ed="X" n="0184b20"/><lb ed="R061" n="0381a05"/>畏厌烦恼。百千万倍。不及菩萨深乐涅槃。畏厌烦恼。 <lb ed="X" n="0184b21"/><lb ed="R061" n="0381a06"/>谓诸声闻。<anchor xml:id="nkr_note_add_0184b2101" n="0184b2101"/><anchor xml:id="beg0184b2101" n="0184b2101"/>但<anchor xml:id="end0184b2101"/>为自利。菩萨不尔普为众生。彼习不染 <lb ed="X" n="0184b22"/><lb ed="R061" n="0381a07"/>汚心。勝阿罗汉。成就有漏。離诸烦恼。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184b23"/><lb ed="R061" n="0381a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0184b2301">谓声闻阿罗汉所习不染汚心。乃是成就无漏。離 <lb ed="X" n="0184b24"/><lb ed="R061" n="0381a09"/>诸烦恼。譬如水中莲花。是不为难。今菩萨所习不 <pb ed="X" xml:id="X39.0702.0184c" n="0184c"/> <lb ed="X" n="0184c01"/><lb ed="R061" n="0381a10"/>染汚心。以普为众生故。须要成就有漏。而仍離诸 <lb ed="X" n="0184c02"/><lb ed="R061" n="0381a11"/>烦恼。譬如火中莲花。是最为难也。设非百千万倍 <lb ed="X" n="0184c03"/><lb ed="R061" n="0381a12"/>深乐涅槃畏厌烦恼。何能涉有漏而不起烦恼过 <lb ed="X" n="0184c04"/><lb ed="R061" n="0381a13"/>患耶。倘不畏厌烦恼。则是以染汚心受生死果。不 <lb ed="X" n="0184c05"/><lb ed="R061" n="0381a14"/>久必当迷失大菩提道。其为倒说甚矣。然不名为 <lb ed="X" n="0184c06"/><lb ed="R061" n="0381a15"/>波罗夷者。亦约下中品言之耳。若决起此增上执 <lb ed="X" n="0184c07"/><lb ed="R061" n="0381a16"/>见。便是说相似法。谤菩萨藏。</p> <lb ed="X" n="0184c08"/><lb ed="R061" n="0381a17"/><p xml:id="pX39p0184c0801">△第十二不护讥嫌戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184c09"/><lb ed="R061" n="0381a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0184c0901">若菩萨。不护不信之言。不护讥毁。亦不除灭。若实有 <lb ed="X" n="0184c10"/><lb ed="R061" n="0381b01"/>过恶。不除灭者。是名为犯众多犯。是犯染汚起。实无 <lb ed="X" n="0184c11"/><lb ed="R061" n="0381b02"/>过恶。而不除灭。非染汚起。不犯者。若外道诽谤。及馀 <lb ed="X" n="0184c12"/><lb ed="R061" n="0381b03"/>恶人<note place="inline">横生诽谤</note>若出家乞食修善因缘。生他讥毁。若前人 <lb ed="X" n="0184c13"/><lb ed="R061" n="0381b04"/>若嗔若狂而生讥毁<note place="inline">不除灭者。是名不犯</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184c14"/><lb ed="R061" n="0381b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0184c1401">实有过恶。固宜改过除讥。设无过恶。亦宜远嫌避 <lb ed="X" n="0184c15"/><lb ed="R061" n="0381b06"/>疑也。唯除外道恶人嗔狂谤毁。不可强除灭耳。</p> <lb ed="X" n="0184c16"/><lb ed="R061" n="0381b07"/><p xml:id="pX39p0184c1601">△第十三不折伏众生戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184c17"/><lb ed="R061" n="0381b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0184c1701">若菩萨。观众生应以苦切之言方便利益。恐其忧恼 <lb ed="X" n="0184c18"/><lb ed="R061" n="0381b09"/>而不为者。是名为犯众多犯。是犯非染汚起。不犯者。 <lb ed="X" n="0184c19"/><lb ed="R061" n="0381b10"/>观彼现在少所利益。多起忧恼。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184c20"/><lb ed="R061" n="0381b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0184c2001">△第十四嗔打报复戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184c21"/><lb ed="R061" n="0381b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0184c2101">若菩萨。骂者报骂。嗔者报嗔。打者报打。毁者报毁。是 <lb ed="X" n="0184c22"/><lb ed="R061" n="0381b13"/>名为犯众多犯。是犯染汚起。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184c23"/><lb ed="R061" n="0381b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0184c2301">△第十五不如法忏谢戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184c24"/><lb ed="R061" n="0381b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0184c2401">若菩萨。侵犯他人。或虽不犯。令他疑者。即应忏谢。慊 <pb ed="X" xml:id="X39.0702.0185a" n="0185a"/> <lb ed="X" n="0185a01"/><lb ed="R061" n="0381b16"/>恨轻慢。不如法忏谢。是名为犯众多犯。是犯染汚起 <lb ed="X" n="0185a02"/><lb ed="R061" n="0381b17"/>若懒惰懈怠。犯非染汚起。不犯者。若以方便令彼调 <lb ed="X" n="0185a03"/><lb ed="R061" n="0381b18"/>伏。若彼欲令作不净业。然後受者。不谢无罪。若知彼 <lb ed="X" n="0185a04"/><lb ed="R061" n="0382a01"/>人性好鬥讼。若悔谢者。增其嗔怒。若知彼和忍。无慊 <lb ed="X" n="0185a05"/><lb ed="R061" n="0382a02"/>恨心。恐彼惭耻。不谢无罪。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185a06"/><lb ed="R061" n="0382a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0185a0601">△第十六不受忏谢戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185a07"/><lb ed="R061" n="0382a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0185a0701">若菩萨。他人来犯。如法悔谢。以嫌恨心。欲恼彼故不 <lb ed="X" n="0185a08"/><lb ed="R061" n="0382a05"/>受其忏。是名为犯众多犯。是犯染汚起。若不嫌恨性 <lb ed="X" n="0185a09"/><lb ed="R061" n="0382a06"/>不受忏。是犯非染汚起。不犯者。若以方便令彼调伏 <lb ed="X" n="0185a10"/><lb ed="R061" n="0382a07"/>如前说。若彼不如法悔。其心不平。不受其忏无罪。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185a11"/><lb ed="R061" n="0382a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0185a1101">我嗔他而不受他悔。故前文结重。他犯我而不受 <lb ed="X" n="0185a12"/><lb ed="R061" n="0382a09"/>其悔。故今文结轻也。</p> <lb ed="X" n="0185a13"/><lb ed="R061" n="0382a10"/><p xml:id="pX39p0185a1301">△第十七嫌恨他戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185a14"/><lb ed="R061" n="0382a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0185a1401">若菩萨。于他起嫌恨心执持不捨。是名为犯众多犯。 <lb ed="X" n="0185a15"/><lb ed="R061" n="0382a12"/>是犯染汚起。不犯者。为断彼故。起欲方便如前说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185a16"/><lb ed="R061" n="0382a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0185a1601">△第十八贪心蓄眷属戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185a17"/><lb ed="R061" n="0382a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0185a1701">若菩萨。为贪奉侍。蓄养眷属者。是名为犯众多犯。是 <lb ed="X" n="0185a18"/><lb ed="R061" n="0382a15"/>犯染汚起。不犯者无贪心畜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185a19"/><lb ed="R061" n="0382a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0185a1901">若无贪心。则必审<anchor xml:id="nkr_note_add_0185a1901" n="0185a1901"/><anchor xml:id="beg0185a1901" n="0185a1901"/>己<anchor xml:id="end0185a1901"/>德行。堪为师否。既蓄眷属能 <lb ed="X" n="0185a20"/><lb ed="R061" n="0382a17"/>以财法二事善将护否。虽能将护。知彼依我果能 <lb ed="X" n="0185a21"/><lb ed="R061" n="0382a18"/>增长出世业否。虽稍益彼果于自<anchor xml:id="nkr_note_add_0185a2101" n="0185a2101"/><anchor xml:id="beg0185a2101" n="0185a2101"/>己<anchor xml:id="end0185a2101"/>修行无妨损 <lb ed="X" n="0185a22"/><lb ed="R061" n="0382b01"/>否。倘不能自他两利。仍是为贪奉侍耳。可不愼乎。</p> <lb ed="X" n="0185a23"/><lb ed="R061" n="0382b02"/><p xml:id="pX39p0185a2301">△第十九贪睡眠戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185a24"/><lb ed="R061" n="0382b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0185a2401">若菩萨。懒惰懈怠。耽乐睡眠。若非时不知量。是名为 <pb ed="X" xml:id="X39.0702.0185b" n="0185b"/> <lb ed="X" n="0185b01"/><lb ed="R061" n="0382b04"/>犯众多犯。是犯染汚起。不犯者。若病。若无力。若远行 <lb ed="X" n="0185b02"/><lb ed="R061" n="0382b05"/>疲极。若为断彼故。起欲方便如前说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185b03"/><lb ed="R061" n="0382b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0185b0301">△第二十世论经时戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185b04"/><lb ed="R061" n="0382b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0185b0401">若菩萨。以染汚心。论说世论经时者。是名为犯众多 <lb ed="X" n="0185b05"/><lb ed="R061" n="0382b08"/>犯。是犯染汚起。若忘误经时。犯非染汚起。不犯者。见 <lb ed="X" n="0185b06"/><lb ed="R061" n="0382b09"/>他聚话。护彼意故。须臾暂听。若暂答他问未曾闻事。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185b07"/><lb ed="R061" n="0382b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0185b0701">△第二十一不受师教戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185b08"/><lb ed="R061" n="0382b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0185b0801">若菩萨。欲求定心。嫌恨憍慢。不受师教。是名为犯众 <lb ed="X" n="0185b09"/><lb ed="R061" n="0382b12"/>多犯。是犯染汚起。若懒惰懈怠。犯非染汚起。不犯者。 <lb ed="X" n="0185b10"/><lb ed="R061" n="0382b13"/>若病。若无力。若知彼人作顚倒说。若自多闻有力。若 <lb ed="X" n="0185b11"/><lb ed="R061" n="0382b14"/>先<anchor xml:id="nkr_note_add_0185b1101" n="0185b1101"/><anchor xml:id="beg0185b1101" n="0185b1101"/>已<anchor xml:id="end0185b1101"/>受法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185b12"/><lb ed="R061" n="0382b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0185b1201">夫欲求定心。必须咨承师教。然後可以依教修习。 <lb ed="X" n="0185b13"/><lb ed="R061" n="0382b16"/>未有鲁莽辄自进功者也。或疑师教繁细而不直 <lb ed="X" n="0185b14"/><lb ed="R061" n="0382b17"/>捷故嫌恨憍慢而不肯受。则其罪反重于懒惰懈 <lb ed="X" n="0185b15"/><lb ed="R061" n="0382b18"/>忘。今之学人。可不愼哉。</p> <lb ed="X" n="0185b16"/><lb ed="R061" n="0383a01"/><p xml:id="pX39p0185b1601">△第二十<anchor xml:id="nkr_note_add_0185b1601" n="0185b1601"/><anchor xml:id="beg0185b1601" n="0185b1601"/>二<anchor xml:id="end0185b1601"/>随五盖心戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185b17"/><lb ed="R061" n="0383a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0185b1701">若菩萨。起五盖心。不开觉者。是名为犯众多犯。是犯 <lb ed="X" n="0185b18"/><lb ed="R061" n="0383a03"/>染汚起。不犯者。为断彼故。起欲方便如前说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185b19"/><lb ed="R061" n="0383a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0185b1901">五盖者。一贪欲。二嗔恚。三睡眠。四掉悔。五疑惑也。 <lb ed="X" n="0185b20"/><lb ed="R061" n="0383a05"/>贪欲盖者。正修禅慧之时。其心猛利思念五尘。不 <lb ed="X" n="0185b21"/><lb ed="R061" n="0383a06"/>能暂止也。嗔恚盖者。正修禅慧。其心猛利思念怨 <lb ed="X" n="0185b22"/><lb ed="R061" n="0383a07"/>家。不能暂忘也。睡眠盖者。正修禅慧。身心沉重昏 <lb ed="X" n="0185b23"/><lb ed="R061" n="0383a08"/>昧。不能自持也。掉悔盖者。正修禅慧。三业散荡飘 <lb ed="X" n="0185b24"/><lb ed="R061" n="0383a09"/>流。不能自安也。掉不名盖。由掉难摄而生于悔。悔 <pb ed="X" xml:id="X39.0702.0185c" n="0185c"/> <lb ed="X" n="0185c01"/><lb ed="R061" n="0383a10"/>如毒箭。能障禅慧。乃名为盖。疑惑盖者。复有三种。 <lb ed="X" n="0185c02"/><lb ed="R061" n="0383a11"/>一疑法。谓此法未必能得禅慧。二疑人。谓师虽教 <lb ed="X" n="0185c03"/><lb ed="R061" n="0383a12"/>我修禅慧法。自既未证种种禅慧。何必可依。三疑 <lb ed="X" n="0185c04"/><lb ed="R061" n="0383a13"/>自。谓我根钝障深。安能修证种种禅慧。此五盖心。 <lb ed="X" n="0185c05"/><lb ed="R061" n="0383a14"/>随起一种。便为大障。急须方便而开觉之。贪欲盖 <lb ed="X" n="0185c06"/><lb ed="R061" n="0383a15"/>起。应观不净无常苦空。嗔恚盖起。应念实无我人 <lb ed="X" n="0185c07"/><lb ed="R061" n="0383a16"/>等相。睡眠盖起。应当<g ref="#CB15081">策</g>励警觉经行。掉悔盖起。应 <lb ed="X" n="0185c08"/><lb ed="R061" n="0383a17"/>当繫心一处。渐令调伏。勿事追悔。疑惑盖起。应念 <lb ed="X" n="0185c09"/><lb ed="R061" n="0383a18"/><persName>佛</persName>所说法。决无虚诳。师虽凡夫。能说圣法。如食母 <lb ed="X" n="0185c10"/><lb ed="R061" n="0383b01"/>乳。勿嫌面醜。如採树果。勿嫌枝曲。夙根难测。不可 <lb ed="X" n="0185c11"/><lb ed="R061" n="0383b02"/>自弃。障无实性。不应自暴。</p> <lb ed="X" n="0185c12"/><lb ed="R061" n="0383b03"/><p xml:id="pX39p0185c1201">△第二十三取世禅戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185c13"/><lb ed="R061" n="0383b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0185c1301">若菩萨。见味禅以为功德者。是名为犯众多犯。是犯 <lb ed="X" n="0185c14"/><lb ed="R061" n="0383b05"/>染汚起。不犯者。为断彼故。起欲方便如前说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185c15"/><lb ed="R061" n="0383b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0185c1501">外道凡夫修六行观<note place="inline">厌下苦粗障。欣上净妙離</note>。所得四禅四等 <lb ed="X" n="0185c16"/><lb ed="R061" n="0383b07"/>四空。名为味禅。以其暗证无闻慧。地地生爱染。境 <lb ed="X" n="0185c17"/><lb ed="R061" n="0383b08"/>界不分明故。若<persName>佛</persName>弟子。依六妙门。十六特勝等修 <lb ed="X" n="0185c18"/><lb ed="R061" n="0383b09"/>之。不过借此对治欲散。令发出世正慧。非以此为 <lb ed="X" n="0185c19"/><lb ed="R061" n="0383b10"/>真实功德也。倘乍得禅境而生味著。则与凡外何 <lb ed="X" n="0185c20"/><lb ed="R061" n="0383b11"/>异。必当随禅受生。退失大菩提道。岂不险哉。</p> <lb ed="X" n="0185c21"/><lb ed="R061" n="0383b12"/><p xml:id="pX39p0185c2101">△第二十四毁声闻法戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185c22"/><lb ed="R061" n="0383b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0185c2201">若菩萨。如是见。如是说言。菩萨不应听声闻经法。不 <lb ed="X" n="0185c23"/><lb ed="R061" n="0383b14"/>应受。不应学。菩萨何用声闻法为。是名为犯众多犯。 <lb ed="X" n="0185c24"/><lb ed="R061" n="0383b15"/>是犯染汚起。何以故。菩萨尙听外道异论。况复<persName>佛</persName>语。 <pb ed="X" xml:id="X39.0702.0186a" n="0186a"/> <lb ed="X" n="0186a01"/><lb ed="R061" n="0383b16"/>不犯者。专学菩萨藏。未能周及。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0186a02"/><lb ed="R061" n="0383b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0186a0201">△第二十五背大向小戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0186a03"/><lb ed="R061" n="0383b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0186a0301">若菩萨。于菩萨藏。不作方便。弃捨不学。一向修习声 <lb ed="X" n="0186a04"/><lb ed="R061" n="0384a01"/>闻经法。是名为犯众多犯。是犯非染汚起。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0186a05"/><lb ed="R061" n="0384a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0186a0501">前戒毁声闻法。则大小俱失。故犯属染汚。此戒弃 <lb ed="X" n="0186a06"/><lb ed="R061" n="0384a03"/>大习小。则小为大阶。故犯非染汚。观此二戒。则後 <lb ed="X" n="0186a07"/><lb ed="R061" n="0384a04"/>世之自负大乘。不甘小节者。深违慈尊之训明矣。</p> <lb ed="X" n="0186a08"/><lb ed="R061" n="0384a05"/><p xml:id="pX39p0186a0801">△第二十六不习学<persName>佛</persName>戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0186a09"/><lb ed="R061" n="0384a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0186a0901">若菩萨。于<persName>佛</persName>所说。弃捨不学。反习外道邪论。世俗经 <lb ed="X" n="0186a10"/><lb ed="R061" n="0384a07"/>典。是名为犯众多犯。是犯染汚起。不犯者。若上聪明 <lb ed="X" n="0186a11"/><lb ed="R061" n="0384a08"/>能速受学<note place="inline"><persName>佛</persName>经</note>若<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0186a1101" n="0186a1101"/><anchor xml:id="beg0186a1101" n="0186a1101"/>已<anchor xml:id="end0186a1101"/></note>久学<note place="inline"><persName>佛</persName>经</note>不<note place="inline">复</note>忘<note place="inline">失</note>若<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0186a1102" n="0186a1102"/><anchor xml:id="beg0186a1102" n="0186a1102"/>已<anchor xml:id="end0186a1102"/></note>思惟<note place="inline"><persName>佛</persName>经深</note> <lb ed="X" n="0186a12"/><lb ed="R061" n="0384a09"/>知<note place="inline">其</note>義。若于<persName>佛</persName>法<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0186a1201" n="0186a1201"/><anchor xml:id="beg0186a1201" n="0186a1201"/>已<anchor xml:id="end0186a1201"/>曾</note>具足观察<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0186a1202" n="0186a1202"/><anchor xml:id="beg0186a1202" n="0186a1202"/>已<anchor xml:id="end0186a1202"/>能</note>。得不动智<note place="inline">决不为外学所 <lb ed="X" n="0186a13"/><lb ed="R061" n="0384a10"/>动</note>。若于日日常以二分<note place="inline">勝时</note>受学<persName>佛</persName>经。一分<note place="inline">劣时旁涉</note>外典。 <lb ed="X" n="0186a14"/><lb ed="R061" n="0384a11"/>是名不犯。如是菩萨<note place="inline">離许一分劣时旁涉外典。若复</note>善于世典外道。 <lb ed="X" n="0186a15"/><lb ed="R061" n="0384a12"/>邪论<note place="inline">随书生见</note>。爱乐不捨。不作毒想<note place="inline">不知爱见二论过患</note>。是名为犯 <lb ed="X" n="0186a16"/><lb ed="R061" n="0384a13"/>众多犯。是犯染汚起。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0186a17"/><lb ed="R061" n="0384a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0186a1701">律云。为降伏外人故。日三时中。许一时读外书。然 <lb ed="X" n="0186a18"/><lb ed="R061" n="0384a15"/>不得随书生见。夫欲伏彼。则不宜爱乐于彼。知其 <lb ed="X" n="0186a19"/><lb ed="R061" n="0384a16"/>不能出離生死。则应作毒想矣。</p> <lb ed="X" n="0186a20"/><lb ed="R061" n="0384a17"/><p xml:id="pX39p0186a2001">△第二十七不信深法戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0186a21"/><lb ed="R061" n="0384a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0186a2101">若菩萨。闻菩萨法藏甚深義。真实義。诸<persName>佛</persName>菩萨无量 <lb ed="X" n="0186a22"/><lb ed="R061" n="0384b01"/>神力。诽谤不受。言非利益。非<persName>如来</persName>说。是亦不能安乐 <lb ed="X" n="0186a23"/><lb ed="R061" n="0384b02"/>众生。是名为犯众多犯。是犯染汚起或自心不正思 <lb ed="X" n="0186a24"/><lb ed="R061" n="0384b03"/>唯故谤。或随顺他故谤<note place="inline">皆悉犯也</note>。是菩萨闻第一甚深義。 <pb ed="X" xml:id="X39.0702.0186b" n="0186b"/> <lb ed="X" n="0186b01"/><lb ed="R061" n="0384b04"/><note place="inline">虽或</note>不<note place="inline">能即</note>生解心。<note place="inline">然</note>是菩萨应<note place="inline">于此甚深義。勉</note>起信心。不<anchor xml:id="nkr_note_add_0186b0101" n="0186b0101"/><anchor xml:id="beg0186b0101" n="0186b0101"/>谄<anchor xml:id="end0186b0101"/>曲 <lb ed="X" n="0186b02"/><lb ed="R061" n="0384b05"/>心。作<note place="inline">如</note>是<note place="inline">心而</note>学。<note place="inline">应自责言</note>我本不是。盲无慧目。<persName>如来</persName><note place="inline">具足十力</note> <lb ed="X" n="0186b03"/><lb ed="R061" n="0384b06"/>慧眼。如是随顺<note place="inline">上根众生而作此第一義</note>说。<persName>如来</persName><note place="inline">亦复更</note>有馀说<note place="inline">以逗 <lb ed="X" n="0186b04"/><lb ed="R061" n="0384b07"/>我等浅機之人。然则若深若浅。皆是<persName>佛</persName>说。皆是慧眼应機之法我今</note>。云何<note place="inline">妄自</note>起谤。是菩 <lb ed="X" n="0186b05"/><lb ed="R061" n="0384b08"/>萨<note place="inline">若能如是</note>自<note place="inline">知退</note>处<note place="inline">于</note>无知处<note place="inline">而于</note>如是<persName>如来</persName>现知<note place="inline">现</note>见<note place="inline">之</note> <lb ed="X" n="0186b06"/><lb ed="R061" n="0384b09"/>法。正<note place="inline">念而</note>观。正<note place="inline">信趣</note>向。<note place="inline">是名</note>不犯<note place="inline">以</note>非不解<note place="inline">而便起</note>谤<note place="inline">故不犯也</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0186b07"/><lb ed="R061" n="0384b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0186b0701">甚深義者。事理皆超情離见也。真实義者。全事即 <lb ed="X" n="0186b08"/><lb ed="R061" n="0384b11"/>法界理。三谛圆融。不可思议。如所云烦恼即菩提。 <lb ed="X" n="0186b09"/><lb ed="R061" n="0384b12"/>生死即涅槃等是也。诸<persName>佛</persName>菩萨无量神力者。全理 <lb ed="X" n="0186b10"/><lb ed="R061" n="0384b13"/>成稀有事。褈褈含摄。不可穷尽。如所云于一毫端 <lb ed="X" n="0186b11"/><lb ed="R061" n="0384b14"/>现宝王刹。坐微尘裡转大法轮等是也。以要言之 <lb ed="X" n="0186b12"/><lb ed="R061" n="0384b15"/>大藏教中。匪夷所思事理甚多。虽不即解。亦应仰 <lb ed="X" n="0186b13"/><lb ed="R061" n="0384b16"/>信。不可辄生诽谤也。寄语来哲。特宜愼此。</p> <lb ed="X" n="0186b14"/><lb ed="R061" n="0384b17"/><p xml:id="pX39p0186b1401">△第二十八歎<anchor xml:id="nkr_note_add_0186b1401" n="0186b1401"/><anchor xml:id="beg0186b1401" n="0186b1401"/>己<anchor xml:id="end0186b1401"/>毁他戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0186b15"/><lb ed="R061" n="0384b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0186b1501">若菩萨。以贪恚心。自歎<anchor xml:id="nkr_note_add_0186b1501" n="0186b1501"/><anchor xml:id="beg0186b1501" n="0186b1501"/>己<anchor xml:id="end0186b1501"/>德。毁訾他人。是名为犯众 <lb ed="X" n="0186b16"/><lb ed="R061" n="0385a01"/>多犯。是犯染汚起。不犯者。若轻毁外道。称扬<persName>佛</persName>法。若 <lb ed="X" n="0186b17"/><lb ed="R061" n="0385a02"/>以方便令彼调伏如前说。又不犯者。令不信者信。信 <lb ed="X" n="0186b18"/><lb ed="R061" n="0385a03"/>者增廣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0186b19"/><lb ed="R061" n="0385a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0186b1901">自歎<anchor xml:id="nkr_note_add_0186b1901" n="0186b1901"/><anchor xml:id="beg0186b1901" n="0186b1901"/>己<anchor xml:id="end0186b1901"/>德者。虽有实德。而贪心故歎也。毁訾他人 <lb ed="X" n="0186b20"/><lb ed="R061" n="0385a05"/>者。虽有实过。而恚心面毁也。贪故歎。恚故毁。二事 <lb ed="X" n="0186b21"/><lb ed="R061" n="0385a06"/>决不幷起。故各结轻。若以贪心自他相形。即犯重 <lb ed="X" n="0186b22"/><lb ed="R061" n="0385a07"/>矣。唯以<persName>佛</persName>法与外道相形。则是摧邪显正。故不犯 <lb ed="X" n="0186b23"/><lb ed="R061" n="0385a08"/>戒。又或方便调伏众生。令捨彼恶。学<anchor xml:id="nkr_note_add_0186b2301" n="0186b2301"/><anchor xml:id="beg0186b2301" n="0186b2301"/>己<anchor xml:id="end0186b2301"/>之善。故亦 <lb ed="X" n="0186b24"/><lb ed="R061" n="0385a09"/>不犯。又或因于赞毁。能令不信者信。信者增廣。则 <pb ed="X" xml:id="X39.0702.0186c" n="0186c"/> <lb ed="X" n="0186c01"/><lb ed="R061" n="0385a10"/>亦不犯戒也。此须真实知機。非可滥引为例。</p> <lb ed="X" n="0186c02"/><lb ed="R061" n="0385a11"/><p xml:id="pX39p0186c0201">△第二十九憍慢不听法戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0186c03"/><lb ed="R061" n="0385a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0186c0301">若菩萨。闻说法处。若决定论处。以憍慢心。嗔恨心。不 <lb ed="X" n="0186c04"/><lb ed="R061" n="0385a13"/>往听者。是名为犯众多犯。是犯染汚起。若懒惰懈怠。 <lb ed="X" n="0186c05"/><lb ed="R061" n="0385a14"/>犯非染汚起。不犯者。若不解。若病。若无力。若彼顚倒 <lb ed="X" n="0186c06"/><lb ed="R061" n="0385a15"/>说法。若护说者心。若数数闻。<anchor xml:id="nkr_note_add_0186c0601" n="0186c0601"/><anchor xml:id="beg0186c0601" n="0186c0601"/>已<anchor xml:id="end0186c0601"/>受持。<anchor xml:id="nkr_note_add_0186c0602" n="0186c0602"/><anchor xml:id="beg0186c0602" n="0186c0602"/>已<anchor xml:id="end0186c0602"/>知義。若多闻 <lb ed="X" n="0186c07"/><lb ed="R061" n="0385a16"/>若闻持。若如说行。若修禅定不欲暂废。若钝根难悟 <lb ed="X" n="0186c08"/><lb ed="R061" n="0385a17"/>难受难持。不往者。皆不犯。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0186c09"/><lb ed="R061" n="0385a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0186c0901">△第三十轻毁法师戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0186c10"/><lb ed="R061" n="0385b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0186c1001">若菩萨。轻说法者。不生恭敬。嗤笑毁訾。但著文字。不 <lb ed="X" n="0186c11"/><lb ed="R061" n="0385b02"/>依实義。是名为犯众多犯。是犯染汚起。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0186c12"/><lb ed="R061" n="0385b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0186c1201">说法之人。自有文義俱妙者。自有義妙而文粗者。 <lb ed="X" n="0186c13"/><lb ed="R061" n="0385b04"/>自有文美而義浅者。故听法人。但当依義。不当依 <lb ed="X" n="0186c14"/><lb ed="R061" n="0385b05"/>文。倘因文粗而生嗤笑毁訾。其过深矣。</p> <lb ed="X" n="0186c15"/><lb ed="R061" n="0385b06"/><p xml:id="pX39p0186c1501">△第三十一不同事戒。菩萨有四摄法。摄取众生。 <lb ed="X" n="0186c16"/><lb ed="R061" n="0385b07"/>一佈施。二爱语。三利行。四同事。今即同事摄也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0186c17"/><lb ed="R061" n="0385b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0186c1701">若菩萨。住律仪戒。见众生所作。以嗔恨心。不与同事。 <lb ed="X" n="0186c18"/><lb ed="R061" n="0385b09"/>所谓思量诸事。若行路。若如法兴利。若田业。若牧牛。 <lb ed="X" n="0186c19"/><lb ed="R061" n="0385b10"/>若和诤。若吉会。若福业。不与同者。是名为犯众多犯。 <lb ed="X" n="0186c20"/><lb ed="R061" n="0385b11"/>是犯染汚起。若懒惰懈怠。犯非染汚起。不犯者。若病。 <lb ed="X" n="0186c21"/><lb ed="R061" n="0385b12"/>若无力。若彼自能办。若彼自有多伴。若彼所作事非 <lb ed="X" n="0186c22"/><lb ed="R061" n="0385b13"/>法非義。若以方便令彼调伏如前说。若先许他。若彼 <lb ed="X" n="0186c23"/><lb ed="R061" n="0385b14"/>有怨。若自修善业不欲暂废。若性暗钝。若护多人意。 <lb ed="X" n="0186c24"/><lb ed="R061" n="0385b15"/>若护僧制。不与同者。皆不犯。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X39.0702.0187a" n="0187a"/> <lb ed="X" n="0187a01"/><lb ed="R061" n="0385b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0187a0101">是中兴利田业牧牛等事。则唯是在家菩萨应同。 <lb ed="X" n="0187a02"/><lb ed="R061" n="0385b17"/>若行路和诤吉会福业等事。则出家菩萨亦应同 <lb ed="X" n="0187a03"/><lb ed="R061" n="0385b18"/>也。不犯有十二种。各一若字为句首。可知。</p> <lb ed="X" n="0187a04"/><lb ed="R061" n="0386a01"/><p xml:id="pX39p0187a0401">△第三十二不看病戒<note place="inline">此中兼明不看贫苦</note></p></cb:div> <lb ed="X" n="0187a05"/><lb ed="R061" n="0386a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0187a0501">若菩萨。见羸病人。以嗔恨心。不往瞻视。是名为犯众 <lb ed="X" n="0187a06"/><lb ed="R061" n="0386a03"/>多犯。是犯染汚起。若懒惰懈怠。犯非染汚起。不犯者。 <lb ed="X" n="0187a07"/><lb ed="R061" n="0386a04"/>若自病。若无力。若教有力随顺病者若知彼人自有 <lb ed="X" n="0187a08"/><lb ed="R061" n="0386a05"/>眷属。若彼有力自能经理。若病数数发。若长病。若修 <lb ed="X" n="0187a09"/><lb ed="R061" n="0386a06"/>勝业不欲暂废。若暗钝难悟。难受。难持。难缘中住。若 <lb ed="X" n="0187a10"/><lb ed="R061" n="0386a07"/>先看他病。如<note place="inline">看他</note>病<note place="inline">有犯不犯。看他</note>穷苦<note place="inline">有犯不犯</note>亦尔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187a11"/><lb ed="R061" n="0386a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0187a1101">难缘中住。唐译云。难于其中缘心而住。谓暗钝之 <lb ed="X" n="0187a12"/><lb ed="R061" n="0386a09"/>人。虽复繫心一境。难得心住一缘也。馀幷可知。</p> <lb ed="X" n="0187a13"/><lb ed="R061" n="0386a10"/><p xml:id="pX39p0187a1301">△第三十三不谏恶人戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187a14"/><lb ed="R061" n="0386a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0187a1401">若菩萨。见众生造今世後世恶业。以嫌恨心。不为正 <lb ed="X" n="0187a15"/><lb ed="R061" n="0386a12"/>说。是名为犯众多犯。是犯染汚起。不犯者。若自无智。 <lb ed="X" n="0187a16"/><lb ed="R061" n="0386a13"/>若无力。若使有力者说。若彼自有力。若彼自有善知 <lb ed="X" n="0187a17"/><lb ed="R061" n="0386a14"/>识。若以方便令彼调伏如前说。若为正说。于我憎恨 <lb ed="X" n="0187a18"/><lb ed="R061" n="0386a15"/>若<note place="inline">为正说。必</note>出恶言。若<note place="inline">为正说。必</note>顚倒为。若<note place="inline">彼与我总</note>无爱敬<note place="inline">说必不受</note> <lb ed="X" n="0187a19"/><lb ed="R061" n="0386a16"/>若复彼人性弊<g ref="#CB00395">𢤱</g>戾<note place="inline">不可与语。〇<g ref="#CB00395">𢤱</g>。力董切。不调也又平声。多恶也。又去声。性恨也</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187a20"/><lb ed="R061" n="0386a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0187a2001">能招现报。名为今世恶业。能招生报後报。名为後 <lb ed="X" n="0187a21"/><lb ed="R061" n="0386a18"/>世恶业。又杀盗婬妄等。名为今世恶业。愿求人中 <lb ed="X" n="0187a22"/><lb ed="R061" n="0386b01"/>天上五欲长寿而修施戒禅等。名为後世恶业。前 <lb ed="X" n="0187a23"/><lb ed="R061" n="0386b02"/>之恶业。由于异熟果愚。应为正说世间因果。後之 <lb ed="X" n="0187a24"/><lb ed="R061" n="0386b03"/>恶业。由于真实義愚。应为正说出世因果也。</p> <pb ed="X" xml:id="X39.0702.0187b" n="0187b"/> <lb ed="X" n="0187b01"/><lb ed="R061" n="0386b04"/><p xml:id="pX39p0187b0101">△第三十四不报恩戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187b02"/><lb ed="R061" n="0386b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0187b0201">若菩萨。受他恩惠。以嫌恨心。不以答谢。<note place="inline">所谓不以</note>若等若 <lb ed="X" n="0187b03"/><lb ed="R061" n="0386b06"/>增酬报彼者。名为犯众多犯。是犯染汚起。若懒惰懈 <lb ed="X" n="0187b04"/><lb ed="R061" n="0386b07"/>怠。犯非染汚起。不犯者。若作方便而无力。若以方便 <lb ed="X" n="0187b05"/><lb ed="R061" n="0386b08"/>令彼调伏如前说。若欲报恩。而彼不受。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187b06"/><lb ed="R061" n="0386b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0187b0601">△第三十五不慰忧恼戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187b07"/><lb ed="R061" n="0386b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0187b0701">若菩萨。见诸众生有亲属难。财物难。以嫌恨心。不为 <lb ed="X" n="0187b08"/><lb ed="R061" n="0386b11"/>开解。除其忧恼。是名为犯众多犯。是犯染汚起。若懒 <lb ed="X" n="0187b09"/><lb ed="R061" n="0386b12"/>惰懈怠。犯非染汚起。不犯者。如前不同事中说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187b10"/><lb ed="R061" n="0386b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0187b1001">△第三十六不施财戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187b11"/><lb ed="R061" n="0386b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0187b1101">若菩萨。有求饮食衣服。以嗔恨心。不能给施。是名为 <lb ed="X" n="0187b12"/><lb ed="R061" n="0386b15"/>犯众多犯。是犯染汚起。若懒惰懈怠。犯非染汚起。不 <lb ed="X" n="0187b13"/><lb ed="R061" n="0386b16"/>犯者。若自无。若求非法物。若不益彼物。若以方便令 <lb ed="X" n="0187b14"/><lb ed="R061" n="0386b17"/>彼调伏如前说。若彼犯王法。护王意故。若护僧制。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187b15"/><lb ed="R061" n="0386b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0187b1501">虽不给施。亦不加毁。故仅结轻。又或中下品悭。非 <lb ed="X" n="0187b16"/><lb ed="R061" n="0387a01"/>上品悭。故结轻也。不犯有六种。幷可知。</p> <lb ed="X" n="0187b17"/><lb ed="R061" n="0387a02"/><p xml:id="pX39p0187b1701">△第三十七不如法摄众戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187b18"/><lb ed="R061" n="0387a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0187b1801">若菩萨。摄受徒众。以嗔恨心。不如法教授。不能随时 <lb ed="X" n="0187b19"/><lb ed="R061" n="0387a04"/>从婆罗门居士所。求衣食卧具医药房舍随时供给。 <lb ed="X" n="0187b20"/><lb ed="R061" n="0387a05"/>是名为犯众多犯。是犯染汚起。若懒惰懈怠放逸。犯 <lb ed="X" n="0187b21"/><lb ed="R061" n="0387a06"/>非染汚起。不犯者。若以方便令彼调伏如前说。若护 <lb ed="X" n="0187b22"/><lb ed="R061" n="0387a07"/>僧制。若病。若无力。若使有力者说。若彼有力。多知识。 <lb ed="X" n="0187b23"/><lb ed="R061" n="0387a08"/>大德。自求众具。若曾受教。自<anchor xml:id="nkr_note_add_0187b2301" n="0187b2301"/><anchor xml:id="beg0187b2301" n="0187b2301"/>已<anchor xml:id="end0187b2301"/>知法。若外道窃法。不 <lb ed="X" n="0187b24"/><lb ed="R061" n="0387a09"/>能调伏。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X39.0702.0187c" n="0187c"/> <lb ed="X" n="0187c01"/><lb ed="R061" n="0387a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0187c0101">菩萨若自乐远離行。不收徒众则<anchor xml:id="nkr_note_add_0187c0101" n="0187c0101"/><anchor xml:id="beg0187c0101" n="0187c0101"/>已<anchor xml:id="end0187c0101"/>。苟受徒众。必 <lb ed="X" n="0187c02"/><lb ed="R061" n="0387a11"/>当以二事将护。所谓以法。以财。法者。如法教授戒 <lb ed="X" n="0187c03"/><lb ed="R061" n="0387a12"/>定慧学。财者。衣食等四事供给也。犯不犯幷如文 <lb ed="X" n="0187c04"/><lb ed="R061" n="0387a13"/>可知。言外道窃法者。本是外道。诈为徒众。意在盗 <lb ed="X" n="0187c05"/><lb ed="R061" n="0387a14"/>取正法以附邪宗。向由未具他心天眼。误摄受之 <lb ed="X" n="0187c06"/><lb ed="R061" n="0387a15"/>今既不能令其调伏。不以财法将护。亦不犯也。</p> <lb ed="X" n="0187c07"/><lb ed="R061" n="0387a16"/><p xml:id="pX39p0187c0701">△第三十八不随他戒。此即四摄法中。第三利行 <lb ed="X" n="0187c08"/><lb ed="R061" n="0387a17"/>摄也。普贤十大愿王之中。名为恒顺众生。当知 <lb ed="X" n="0187c09"/><lb ed="R061" n="0387a18"/>众生有事。我往助之。名为同事。众生求愿。我应 <lb ed="X" n="0187c10"/><lb ed="R061" n="0387b01"/>许之。名为随他。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187c11"/><lb ed="R061" n="0387b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0187c1101">若菩萨。以嫌恨心。不随他者。是名为犯众多犯。是犯 <lb ed="X" n="0187c12"/><lb ed="R061" n="0387b03"/>染汚起。若懒惰懈怠。犯非染汚起。不犯者。若彼欲为 <lb ed="X" n="0187c13"/><lb ed="R061" n="0387b04"/>不如法事。若病。若无力。若护僧制。若彼虽如法。能令 <lb ed="X" n="0187c14"/><lb ed="R061" n="0387b05"/>多人起非法事。若伏外道故。若以方便令彼调伏。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187c15"/><lb ed="R061" n="0387b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0187c1501">△第三十九不随喜功德戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187c16"/><lb ed="R061" n="0387b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0187c1601">若菩萨。知他众生有实功德。以嫌恨心。不向人说。亦 <lb ed="X" n="0187c17"/><lb ed="R061" n="0387b08"/>不赞歎。有赞歎者。不唱善哉。是名为犯众多犯。是犯 <lb ed="X" n="0187c18"/><lb ed="R061" n="0387b09"/>染汚起。若懒惰懈怠放逸。犯非染汚起。不犯者。知彼 <lb ed="X" n="0187c19"/><lb ed="R061" n="0387b10"/>少欲。护彼意故。若病。若无力。若以方便令彼调伏。若 <lb ed="X" n="0187c20"/><lb ed="R061" n="0387b11"/>护僧制。若令彼人起烦恼。起溢喜。起慢。起非義。除此 <lb ed="X" n="0187c21"/><lb ed="R061" n="0387b12"/>诸患故<note place="inline">所以不说不赞。不犯</note>若实功德<note place="inline">之</note>似<note place="inline">而原</note>非功德。若实善 <lb ed="X" n="0187c22"/><lb ed="R061" n="0387b13"/>说<note place="inline">之</note>似。<note place="inline">而原</note>非善说。<note place="inline">所以不说不赞。不犯</note>若为摧伏外道邪见。<note place="inline">所以 <lb ed="X" n="0187c23"/><lb ed="R061" n="0387b14"/>不说不赞。不犯</note>若待说竟<note place="inline">方乃赞歎唱善</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187c24"/><lb ed="R061" n="0387b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0187c2401">若实功德二句。據馀译文。应正迴云。若似功德实 <pb ed="X" xml:id="X39.0702.0188a" n="0188a"/> <lb ed="X" n="0188a01"/><lb ed="R061" n="0387b16"/>非功德。若似善说实非善说。方于文理俱顺。今是 <lb ed="X" n="0188a02"/><lb ed="R061" n="0387b17"/>译人迴文不尽。然不敢改。但添字释之。则意自显。</p> <lb ed="X" n="0188a03"/><lb ed="R061" n="0387b18"/><p xml:id="pX39p0188a0301">△第四十不行威折戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188a04"/><lb ed="R061" n="0388a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0188a0401">若菩萨。见有众生应诃责者。应折伏者。应罚黜者。以 <lb ed="X" n="0188a05"/><lb ed="R061" n="0388a02"/>染汚心<note place="inline">而</note>不诃责。若<note place="inline">但</note>诃责<note place="inline">而</note>不折伏。若<note place="inline">但</note>折伏<note place="inline">而</note> <lb ed="X" n="0188a06"/><lb ed="R061" n="0388a03"/>不罚黜。是名为犯众多犯。是犯染汚起。若懒惰懈怠 <lb ed="X" n="0188a07"/><lb ed="R061" n="0388a04"/>放逸。犯非染汚起。不犯者。彼不可治。不可与语。难可 <lb ed="X" n="0188a08"/><lb ed="R061" n="0388a05"/>教诲。多起嫌恨。<note place="inline">故置不诃责折伏罚黜。所谓默摈法门</note>。若观时<note place="inline">然後诃责折伏 <lb ed="X" n="0188a09"/><lb ed="R061" n="0388a06"/>罚黜</note>。若恐因彼起鬥诤相违若。相言讼。若僧诤。若壞僧 <lb ed="X" n="0188a10"/><lb ed="R061" n="0388a07"/><note place="inline">故不诃责折伏罚黜</note>。若彼不谄曲。有惭愧心。渐自改悔<note place="inline">故不须诃责等</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188a11"/><lb ed="R061" n="0388a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0188a1101">罪有三等。小者应诃责。中者应折伏。大者应罚黜。 <lb ed="X" n="0188a12"/><lb ed="R061" n="0388a09"/>又误犯则容可恕。故犯则应诃责。诃责不改。则应 <lb ed="X" n="0188a13"/><lb ed="R061" n="0388a10"/>折伏。折伏不改。则应罚黜。若眷属情重。或受彼利 <lb ed="X" n="0188a14"/><lb ed="R061" n="0388a11"/>养而姑恕之。皆名为染汚心。皆犯染汚起也。</p> <lb ed="X" n="0188a15"/><lb ed="R061" n="0388a12"/><p xml:id="pX39p0188a1501">△第四十一神力不折摄戒</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188a16"/><lb ed="R061" n="0388a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0188a1601">若菩萨。<note place="inline">既<anchor xml:id="nkr_note_add_0188a1601" n="0188a1601"/><anchor xml:id="beg0188a1601" n="0188a1601"/>已<anchor xml:id="end0188a1601"/></note>成就种种神力。<note place="inline">则于</note>应恐怖者而恐怖之。应 <lb ed="X" n="0188a17"/><lb ed="R061" n="0388a14"/>引接者而引接之。欲令众生消信施故<note place="inline">若</note>不以神力 <lb ed="X" n="0188a18"/><lb ed="R061" n="0388a15"/>恐怖引接者。是名为犯众多犯。是犯非染汚起。不犯 <lb ed="X" n="0188a19"/><lb ed="R061" n="0388a16"/>者。若<note place="inline">知</note>彼众生<note place="inline">设见神力。则必</note>更起染著。<note place="inline">或令</note>外道谤圣。<note place="inline">或反</note>成 <lb ed="X" n="0188a20"/><lb ed="R061" n="0388a17"/>就邪见<note place="inline">故不恐怖引接。</note>一切不犯。<note place="inline">又</note>若彼<note place="inline">见神力则必</note>发狂。若<note place="inline">彼由 <lb ed="X" n="0188a21"/><lb ed="R061" n="0388a18"/>神力而</note>增苦受<note place="inline">故不恐怖引接。不犯</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188a22"/><lb ed="R061" n="0388b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0188a2201"><anchor xml:id="nkr_note_add_0188a2201" n="0188a2201"/><anchor xml:id="beg0188a2201" n="0188a2201"/>已<anchor xml:id="end0188a2201"/>成神力菩萨。尙尔有犯。所以戒波罗蜜。非<persName>佛</persName>地 <lb ed="X" n="0188a23"/><lb ed="R061" n="0388b02"/>不能究竟满也。二别列竟。</p> <lb ed="X" n="0188a24"/><lb ed="R061" n="0388b03"/><p xml:id="pX39p0188a2401">〇三结问。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X39.0702.0188b" n="0188b"/> <lb ed="X" n="0188b01"/><lb ed="R061" n="0388b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0188b0101">诸大士。<anchor xml:id="nkr_note_add_0188b0101" n="0188b0101"/><anchor xml:id="beg0188b0101" n="0188b0101"/>已<anchor xml:id="end0188b0101"/>说众多突吉罗法。若菩萨。犯一一法。应作 <lb ed="X" n="0188b02"/><lb ed="R061" n="0388b05"/>突吉罗忏。若不忏者。障菩萨戒。今问诸大士。是中淸 <lb ed="X" n="0188b03"/><lb ed="R061" n="0388b06"/>净不<note place="inline">三说</note>。诸大士是中淸净。默然故。是事如是持。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188b04"/><lb ed="R061" n="0388b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0188b0401">于此众多法中。随犯一法。即应忏悔。若不忏悔。虽 <lb ed="X" n="0188b05"/><lb ed="R061" n="0388b08"/>不失戒。而能障戒。如尘障镜。如雲障日。不能显明 <lb ed="X" n="0188b06"/><lb ed="R061" n="0388b09"/>菩萨道也。勿轻小罪。以为无殃。水滴虽微。渐盈大 <lb ed="X" n="0188b07"/><lb ed="R061" n="0388b10"/>器。苟数数违犯。不生厌離。积轻成重。亦能失戒。具 <lb ed="X" n="0188b08"/><lb ed="R061" n="0388b11"/>如羯磨文中所明。可不愼哉。二正列戒相竟。</p> <lb ed="X" n="0188b09"/><lb ed="R061" n="0388b12"/><p xml:id="pX39p0188b0901">〇三结示宗趣三。初结指戒法功能。二劝示护持 <lb ed="X" n="0188b10"/><lb ed="R061" n="0388b13"/>心要。三结显护戒利益。</p><p xml:id="pX39p0188b1010" cb:place="inline">〇今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188b11"/><lb ed="R061" n="0388b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0188b1101">诸大士。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0188b1101" n="0188b1101"/><anchor xml:id="beg0188b1101" n="0188b1101"/>已<anchor xml:id="end0188b1101"/>说菩萨四波罗夷法。众多突吉罗法。此 <lb ed="X" n="0188b12"/><lb ed="R061" n="0388b15"/>是弥勒<persName>世尊</persName>摩怛理迦。和合说。<note place="inline">即此</note>律仪戒。<note place="inline">便是</note>摄善法 <lb ed="X" n="0188b13"/><lb ed="R061" n="0388b16"/>戒。<note place="inline">便是</note>摄众生戒。此诸戒法。能起菩萨行。能成菩萨道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188b14"/><lb ed="R061" n="0388b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0188b1401">起行。则万善莊严。缘因<persName>佛</persName>性力也。成道。则一性圆 <lb ed="X" n="0188b15"/><lb ed="R061" n="0388b18"/>极。了因<persName>佛</persName>性力也。幷由此戒。戒之功能大矣哉。</p> <lb ed="X" n="0188b16"/><lb ed="R061" n="0389a01"/><p xml:id="pX39p0188b1601">〇二劝示护持心要。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188b17"/><lb ed="R061" n="0389a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0188b1701">诸大士。欲发心求阿耨多罗三藐三菩提者。当善护 <lb ed="X" n="0188b18"/><lb ed="R061" n="0389a03"/>持。若护持者。不起像法。法灭尽想。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188b19"/><lb ed="R061" n="0389a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0188b1901">由发大菩提心。方得菩萨净戒。由护菩萨净戒。方 <lb ed="X" n="0188b20"/><lb ed="R061" n="0389a05"/>成无上菩提。更相由藉。不得暂離也。像法末法。自 <lb ed="X" n="0188b21"/><lb ed="R061" n="0389a06"/>是众生妄见分别耳。既欲护持菩萨妙戒。必须深 <lb ed="X" n="0188b22"/><lb ed="R061" n="0389a07"/>观法性常住。如<persName>佛</persName>在世。等无有异。所谓灵山一会。 <lb ed="X" n="0188b23"/><lb ed="R061" n="0389a08"/>俨然未散。安得起于像法法灭尽想。而姑自宽恕 <lb ed="X" n="0188b24"/><lb ed="R061" n="0389a09"/>哉。</p> <pb ed="X" xml:id="X39.0702.0188c" n="0188c"/> <lb ed="X" n="0188c01"/><lb ed="R061" n="0389a10"/><p xml:id="pX39p0188c0101">〇三结显护戒利益。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188c02"/><lb ed="R061" n="0389a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX39p0188c0201">能令像法实義炽燃。能令正法永不灭尽。心得止住。 <lb ed="X" n="0188c03"/><lb ed="R061" n="0389a12"/>自成<persName>佛</persName>法。教化众生。常无劳倦。善业毕竟。速成<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188c04"/><lb ed="R061" n="0389a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX39p0188c0401">言若护持此戒。则能令像法之世。实義仍得炽燃。 <lb ed="X" n="0188c05"/><lb ed="R061" n="0389a14"/>犹如正法住世不异。能令<persName>如来</persName>正法。常住在世。永 <lb ed="X" n="0188c06"/><lb ed="R061" n="0389a15"/>不灭尽。以恒安住真法。故心得止住。自能成就<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0188c07"/><lb ed="R061" n="0389a16"/>法。此自利毕竟也。即以此教化众生。则有善巧方 <lb ed="X" n="0188c08"/><lb ed="R061" n="0389a17"/>便。故常无劳倦。此利他毕竟也。心得止住。是律仪 <lb ed="X" n="0188c09"/><lb ed="R061" n="0389a18"/>戒力。自成<persName>佛</persName>法。即摄善法戒力。教化众生常无劳 <lb ed="X" n="0188c10"/><lb ed="R061" n="0389b01"/>倦。即摄众生戒力。由三聚戒。令成二利。故善业无 <lb ed="X" n="0188c11"/><lb ed="R061" n="0389b02"/>不毕竟坚固。速成<persName>佛</persName>道何疑。甚矣护戒之利益大 <lb ed="X" n="0188c12"/><lb ed="R061" n="0389b03"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188c13"/><lb ed="R061" n="0389b04"/> <lb ed="X" n="0188c14"/><lb ed="R061" n="0389b05"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>菩萨戒本经笺要<note place="inline">毕</note></cb:jhead></cb:juan></cb:div> <lb ed="X" n="0188c15"/> <lb ed="X" n="0188c16"/> <lb ed="X" n="0188c17"/> <lb ed="X" n="0188c18"/> <lb ed="X" n="0188c19"/> <lb ed="X" n="0188c20"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 702-A 跋语</cb:mulu><head>No. 702-A <lb ed="X" n="0188c21"/><lb ed="R061" n="0389b07"/> 跋语</head> <lb ed="X" n="0188c22"/><lb ed="R061" n="0389b08"/><p xml:id="pX39p0188c2201">予囊寓九华时。述梵网合註。<anchor xml:id="nkr_note_add_0188c2201" n="0188c2201"/><anchor xml:id="beg0188c2201" n="0188c2201"/>已<anchor xml:id="end0188c2201"/>将此戒本经所有 <lb ed="X" n="0188c23"/><lb ed="R061" n="0389b09"/>开遮持犯。尽会入于十重四十八轻中矣。比因半 <lb ed="X" n="0188c24"/><lb ed="R061" n="0389b10"/>月半月诵此戒本。犹有未解其文義者。坚以笺释 <pb ed="X" xml:id="X39.0702.0189a" n="0189a"/> <lb ed="X" n="0189a01"/><lb ed="R061" n="0389b11"/>为请。予恐犯重繁过。辞之再三。复更请曰。末世钝 <lb ed="X" n="0189a02"/><lb ed="R061" n="0389b12"/>根。或不能遍阅合註。何不曲顺时機。令诵者略知 <lb ed="X" n="0189a03"/><lb ed="R061" n="0389b13"/>大意。庶不堕无知罪乎。于是僶勉笺其最切要处。 <lb ed="X" n="0189a04"/><lb ed="R061" n="0389b14"/>以便初学。若夫菩萨比丘。自应遍学大小律藏。即 <lb ed="X" n="0189a05"/><lb ed="R061" n="0389b15"/>菩萨沙弥及优婆塞。亦应廣学大乘经律。岂容守 <lb ed="X" n="0189a06"/><lb ed="R061" n="0389b16"/>此一滴。而遗弃法海哉。</p> <lb ed="X" n="0189a07"/><lb ed="R061" n="0389b17"/><p xml:id="pX39p0189a0701">辛卯夏日藕益智旭书于长干精舍</p></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0180a1001" to="#end0180a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0180c0301" to="#end0180c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0180c0401" to="#end0180c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0180c0501" to="#end0180c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0180c0502" to="#end0180c0502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0180c0601" to="#end0180c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0180c1401" to="#end0180c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0180c1601" to="#end0180c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0180c1602" to="#end0180c1602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0180c1701" to="#end0180c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0180c1702" to="#end0180c1702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0180c1703" to="#end0180c1703"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0181a0801" to="#end0181a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0181a0901" to="#end0181a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0181a2201" to="#end0181a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0181b0601" to="#end0181b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0181b1301" to="#end0181b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0181b1401" to="#end0181b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0181c0701" to="#end0181c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0182a1401" to="#end0182a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0182b0401" to="#end0182b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0182c0101" to="#end0182c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0182c0102" to="#end0182c0102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0182c0201" to="#end0182c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0182c0202" to="#end0182c0202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0182c0301" to="#end0182c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0182c0501" to="#end0182c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0182c1201" to="#end0182c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0182c1202" to="#end0182c1202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0182c1203" to="#end0182c1203"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0183a1901" to="#end0183a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0183b1601" to="#end0183b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0184a0101" to="#end0184a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0184a0801" to="#end0184a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0184a0901" to="#end0184a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0184a1101" to="#end0184a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0184b0501" to="#end0184b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0184b2101" to="#end0184b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0185a1901" to="#end0185a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0185a2101" to="#end0185a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0185b1101" to="#end0185b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0185b1601" to="#end0185b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">二</lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0186a1101" to="#end0186a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0186a1102" to="#end0186a1102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0186a1201" to="#end0186a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0186a1202" to="#end0186a1202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0186b0101" to="#end0186b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">谄<note type="cf1">T24n1500_p1109a13</note></lem><rdg wit="#wit.orig">谄</rdg></app> <app from="#beg0186b1401" to="#end0186b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0186b1501" to="#end0186b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0186b1901" to="#end0186b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0186b2301" to="#end0186b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0186c0601" to="#end0186c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0186c0602" to="#end0186c0602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0187b2301" to="#end0187b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0187c0101" to="#end0187c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0188a1601" to="#end0188a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0188a2201" to="#end0188a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0188b0101" to="#end0188b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0188b1101" to="#end0188b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0188c2201" to="#end0188c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0180a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0180a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0180c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0180c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0180c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0180c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0180c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0180c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0180c0502" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0180c0502">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0180c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0180c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0180c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0180c1401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0180c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0180c1601">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0180c1602" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0180c1602">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0180c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0180c1701">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0180c1702" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0180c1702">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0180c1703" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0180c1703">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0181a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0181a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0181a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0181a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0181a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0181a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0181b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0181b0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0181b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0181b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0181b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0181b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0181c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0181c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0182a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0182a1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0182b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0182b0401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0182c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0182c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0182c0102" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0182c0102">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0182c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0182c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0182c0202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0182c0202">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0182c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0182c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0182c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0182c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0182c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0182c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0182c1202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0182c1202">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0182c1203" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0182c1203">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0183a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0183a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0183b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0183b1601">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0184a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0184a0101">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0184a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0184a0801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0184a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0184a0901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0184a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0184a1101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0184b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0184b0501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0184b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0184b2101">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0185a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0185a1901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0185a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0185a2101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0185b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0185b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0185b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0185b1601">二【CB】，一【卍续】</note> <note n="0186a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0186a1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0186a1102" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0186a1102">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0186a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0186a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0186a1202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0186a1202">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0186b0101" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X39.0186b01.24" target="#nkr_note_add_0186b0101">谄【CB】，谄【卍续】</note> <note n="0186b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0186b1401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0186b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0186b1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0186b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0186b1901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0186b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0186b2301">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0186c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0186c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0186c0602" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0186c0602">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0187b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0187b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0187c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0187c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0188a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0188a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0188a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0188a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0188b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0188b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0188b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0188b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0188c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0188c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>